Machine transcription
صفحه ۱۶
نمبر ۱۳
ناموران زبان جهان
ما بعد از نمبر دوازده
اما کتاب ( قاموس الاعلام ) این سخن را رد کرده میگوید که : (( در ما بین عصر یک سکندر و آن بود تا بعصر مسیحا علیه چهار صد سال فرقت . لہذا این روایت که سکندر آذر همایون را به بلیناس تزویج کرده صحیح دیده نمیشود )) .
آرام بانو بیگم — دختر ( اکبر جلال الدین ) بادشاه مشهور هند دستان است که از سلالۀ امیر تیمور گورگان میباشد مرقومه در زمان جهانگیر بادشاه در سن چهل سالگی وفات یافته است . در شهر ( اگره ) در ( سکندره ) نام موقع و در جوار قبر پدرش مدفون میباشد . بر قبرش از سنگ مرمر یک تربه بسیار پر صنعتی ساخته شده است . نام والده آرام با نو بیگم ( دولت شاد خانم ) بود . ( شکر النسا بیگم ) نام یک همشیره دیگری نیز داشت .
(( کلمه ای (خانم) و (بیگم) و (بی بی) و (خاتون) اینها کلمه ایست که بر تعظیم زنان استعمال میشود و جملۀ آنها از طایفۀ ترکی ماورالنهر است. (خان) کلمۀ تعظیم است برای مردان. (خانم) و (خاتون) مؤنث است. (بیگ) کلمۀ معظم برابر (آقا). (بیگم) مؤنث آنست. (بی بی) در لهجۀ هند وستان از (بیگم) مخفف شده است. ))
آرام جان — در سنه ( ۹۶۶ هجری ) در هند وستان در گذشته است . از لولیان کشاده رویان بسیار با حسن و جمال و موسیقی شناسان خیلی با کمالی بود . آرام جان دلداده گان ، و آفت زهد زاهدان بود . در عصر خود یگانه شهر آشوبان هند وستان شمرده می شد .
ارجيا — از زنان مشهوره یونانست که دختر ( آدر است ) نام بادشاه شهر قدیم ( آرغوس ) و زن ( پولینیک ) نام بها در دلاور یونانی میباشد . محبت مفرطه شدید به شوهر خود مشهور بود . شوهرش در محاربه که به « جنگ هفت رئیسها » معروفست کشته شده بود .
[ باقی دارد ]
علم ثروت و ملك
ما بعد از نمبر دوازده
از مستحصیل های آنها یعنی از کسانیکه آنچیز ها را حاصل کرده و بوجود آورده اند بگرفتن مجبور می شدند همه عمر خود را بجستجو کردن آنها بصرف کردن مجبور می شدند. و از بسیار مشکلاتی که در این خصوص میدیدند از بسیار مایحتاجها ی خود شان در میگذشتند. تجار اشیا را از جا هائیکه آن اشیا در آنجا یا ارزان و بسیار است میگیرند و بجا هائیکه آنچیز ها کم و نایاب است ارسال نمایند. و همیشه برای خریدن اشیا ئیکه برای فروختن ساخته میشود و دایما بفروختن اشیا ئیکه خریداران انرا طلب میکنند حاضر و آماده و مهیا میباشند. مالها ئی را که میگیرند نگه میدارند. و چون دیدند که مردمان بان محتاج اند همان وقت بر مردمانی که به آن شایق و محتاج باشند انرا عرض میکنند. و اموال در اشیای زیادی که مستحصلان یعنی صنعت کاران آن آنها را می سازند بفروش میرسانند که به این سبب این صنعت هم برای مستحصلان یعنی حاصل کنندگان اشیا و هم برای مستهلکان یعنی صرف و خرج کننده گان اشیا واسطه مبادله شده فایده و قیمت حاصل میشود. این است که صنف تجار واسطه مبادلات اموال و امتعه ایست که ارباب صنایع اعمالیه و ارضیه آن را حاصل میکنند. صرافهائیکه و بنکها ئیکه واسطه معاملات نقدیه میباشند نیز از صنف تجار شمرده میشوند. اینست صنعت با اینکه تا به اینجا شمار کردیم عبارت از کارها که به اشیای غیر انسان متعلق میشد.
[ باقی دارد ]
همه مقاله هائیکه دستخط ندارد از طرف سر محرر تحریر یافته
مدیر و سر محرر سراج الاخبار افغانیه
سعی و اهتمام الحاج عبد الخالق پسر طرزی افندی مهتمم چاپخانه دارالسلطنه کابل
بقلم میرزا محمد جعفر قندهاری
طبع شد
Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. How this was measured.
