Page 160

صفحه ۱ سال یکم نمبر ۱۳ نگران ایشیک آقاسی ملکی حضور اعلیحضرت همایونی علی احمد قیمت سالیانه در دارالسلطنه کابل ۸ روپیه کابلی در سایر ممالک باخراجات ڈاک ۱۴ روپیه در خارج مملکت باخراجات ڈاک نیم پوند انگریز قیمت یک نسخه آن کابل یک عباسی است تاریخ عربی ۱۵ ربیع الثانی ۱۳۳۰ سراج الاخبار افغانیه ۱۳۲۹ مدیر و سر محرر محمود طرزی ادارهٔ اخبار و مطبعه در ماشین خانهٔ دارالسلطنه کابل همه امورات تحریریه به ادارهٔ هذا بنام مدیر فرستاده میشود بهر پانزده روز یکبار نشر میشود تاریخ شمسی ۱۵ حمل ۱۲۹۱ درین اخبار از حوادث داخلیه و خارجیه و بسی مقالات مفیده درج میشود فهرست مندرجات قلعة السراج لغمان — هوای کابل — حوادث خارجیه مقالات مخصوصه اتحاد اسلام — عالمیان و ادیان — مقالات فنیه ادبیات — امور این زنان جهان — علم ثروت فاجعه ای پاریس قلعة السراج لغمان یکی از ملکهای گرمسیر حاصل خیز بسیار پر آب و شاداب ممالک محروسهٔ دولت قوی شوکت خداداد افغانستان ملک ( لغمان ) است. وضعیت اراضی ( لغمان ) یک وادی مستطیل سبز و خرمیست که یکسر از جهت شرق بسوی غرب ممتد و شده است ، اطراف این وادی سرسبز را تپه ها و کوه های پست و بلند می احاطه نموده که من حیث المجموع یک منظرهٔ بسیار سبز خوشنمائی نشان میدهد. مزروعات این وادی اکثر عبارت شالی کاری یعنی ( برنج ) منحصر است اگر چه دیگر مزروعات مانند گندم و جو ارثی و غیره را نیز بثمر میرساند ، ولی محصول عمدهٔ زمینهای لغمان زمین برنج است. وادی سرسبز لطیف لغمان را دو آب بسیار مصفا و درختان آبیاری میکنند که یکی نهر دره ( النگار ) ، و دیگری نهر ( الیشنگ ) میباشد. آب ورهٔ النگار از جهت شرق شمالی لغمان از چشمه سار های کوه های دور دست آن سمت ملک بسوی غرب گشته روانست که در حدود قریه ( قرغه ئی ) با آب ورهٔ الیشنگ که از جهت دره های سمت شمال غربی موقع مذکور می آید با همدیگر آمیخته بدر یای بزرگ مسمی به (کابل) می آمیزد. در مدخل و استرین این وادی در ما بین دو آب نهر النگار و الیشنگ بر یک زمین صاف و هموار در نقطهٔ مدخل هر دو دره ( قلعة السراج لغمان ) بنا یافته است این بنا یکی از بنا های خیریه ایست که ذات اعلیحضرت ( سراج الملة و الدین ) پادشاه معظم مقدس ما از نقطهٔ نظر بسیار فایده را به تعمیر و بنیاد این فرمان نموده اند. اولاً نظر به اهمیت موقعیته که ایالت لغمان زمین دارد وجود همچنین یک قلعهٔ مستحکم عسکری ضروری دیده میشد ، بواسطهٔ این قلعه چنانچه دره های عجیب و غریبهٔ متعلقه که تا به ( نورستان ) که سابقاً معروف به ( کافرستان ) و باز تا به ( چترال ) محدود شده رفته است در زیر امنیت گرفته شد و همچنان ولایت جلیله حاکم نشینی جلال آباد را نیز از جهت شمالی تقویت داده است. ثانیاً : بعد از بسته شدن پل چینه ( درنته ) بر نهر کابل که ولایت جلال آباد و لغمان را از همدیگر جدا کرده بود طبق یک ارتباط