Page 1386

صفحه ٧ سال نجم شماره ٤ خویش عاشق ، فی انی ابل بی هوشم ساخت . ، صاحب من امركيه جرعة ساغر هم خانه ساقى باقى نوشد .. و با کف ابرکاسه مترجم گذشت. هر کس سر خوشی می مربی باطن پاکش گرفت. پدست برجم شاهد مد با قایم گرفت . هر سر که و خدمت مرشد کامل یافت، سالم ماند. هرگز هم ظاهر، مانع وشش ناید و باقی : کف پا کر تو می ساید . برهم کلیه سیر کی وحم ، اس اس .. مانع باطن خو العمال غزل فوق را دیدید . حب اتصال این بینهای ذیل را هم ملاحظه فرمائید که منکران کار خانه ادبیات چه نمونه ها میدان رآورده اند : تعد نحیف گشتم کا ختم نهنگش تبخار دیگر من عيشم نحیف کشت بهم کل بختم نهفته کشت بخار نوشی تب بتن است نشست بیش تب این است پست ست پیش پیش تب تن پست توشی پشت این سمت شکست إذا ورى شاعران شیوا ییان و ادبیان نکته سنجان وطن عزیز خود را یاد آوری می کنیم که مقصد ، سراج الاخبار افغانیه، از باز نمودن باب صنایع خانه ادبیات ، این است که روبان ادبیات آثار قدمه شعراي ما تقدم فارسی که داد سخنوری را داده اند يك خدمتی ابراز کرده عاد تابك و موزيم : - يعنى بك مجايب خانه ادبیه در مجلدات خود تشکیل دهد. و این مقصد پسر نمیرسد مگر ایک هومكاران فن ادب اكرار زوی دوام این آرزوی اخبار وطنیه خود را آرزو داشته باشند. که میباید ابراز مروت نموده هر گاه در کتابهائیکه در نزدشان موجود است از این گونه نیزی و یا نظمی که مبنی بريك صنعتی باشد. بنظر ملاحظه و مطالعه شان برسد. امساک روا نداشته برای مدیر عاجز روانه فرمایند . که مع التشكر درج صحيفة افتخار نمائیم ، وشكر كذار ادب پروری شان کردیم. و نیزا کر شاعران شیرین مقال ما به دی تر و نظام صنعت تحریر خود را مهربانی کننند آنراهم بكمال ممنونیت قبول میکنیم . اما شعر قديم با جدیدی که روانه سوی عاجزانه ما کرده میباید که بهمه حال معانی شعریه آن درست و مفهوم باشد، و تنها برعایت الفاظ از بهر صنعت اکتفا نشده باشد. نام شاعر آن هم اگر در نزد فرستنده آن معلوم باشد نوشته شود، و دستخط خود ارسال کننده نیز موجود باشد. و من الله التوفيق. در صنعت منفصل الحروف این غزل ذیل جناب امیر خسرو دهلوی را نیز بشنوید : ای دل زره درد د را در ره دادان وز در دره آورد درش آی و در و آن : دار و روش آزاری واز در دو رودش آواز دل آرای در اور دل زار رخ زردی و دلزاری و داروی رخ و دل رو رو و روان آرزد روزه دادار دوری ز در داور و دل زار از ان روی از بروح روان روزن دل درده او آر اردادی و آزادی در راه ارادت آزاد رو وزود رو و دور ز آزار حالات خوشحال خان ختك بطور اختصار از کتب متفرقه افغانی و فارسی نوشته شده - خوشحال خان ولد شهباز خان ولد على خان ولد ملك ا كوخان - قوم ختك ساكن ملك بور المعروف برائي ولادت خوشحال خان و درسته ۱۰۲۲ ۰ - چونكه قوم ختك از قدیم با قوم یوسف زالی عناد و عداوت داشت و هنگامه کار زار همیشه در میان ایشان گرم می بود - از این سبب پدر مع اجداد خوشحال خان در جنگ هایی مردم یوسف زائی بقتل رسیده اند - خوشحال خان در زمان سلطنت شاهجهان از جمله اکابر دولت او و خان قوم خود بود. هر گاه اورنگ زیب پدر خود را محبوس ساخت خوشحال خان ملازمت را خیر باد گرفته بوطن اصلی خود مراجعت کرد - وبعزت و حرمت تمام اوقات خود را بسر می گذرانید - چونکه خوشحال خان نزد شاهجهان نهایت مقرب واز هوا خواهان او بود اورتك زيب بسبب خوف که مبادا خان مذكور كدام فتنه را نگیخته شاهجها را از قید او رها کند - اورنك زیب ازین جهت قصد حبس خوشحان جان را کرد و ظاهراً برای او چنان نوشت :- چونكه شهابك شخص دانسته ولایق میباشید همچنان که در عهد شاه جهان عزت و حرمت داشتید در دربار من نیز شما را بهمان قسم عزت و مرتبه عطا کرده خواهد شد. لذا باید که شما حاضر دربار فیض آباد پادشاه مغلیه شوید. خوشحال خان با وجود کمال و دانش به تحریر او فرقته شده درسته ۱۰٧٤ از مسکن خود طرف دهلی سوای جمعیت کثیر روانه کردید - چون به پشاور رسید صوبدار پشاور فوراً اور اقرار فرمان اور نگ زیب که قبل ازین برای اور سیده بود محبوس کرده با او گفت اگر شما مبلغ ٤٠ هزار روپیه برای من بدهید شما را رها میکنم ورنه بطور يك بندی محضور اورنگ زیب پیش خواهد شدید - خوشحاله خان بخیال اینکه در وقت شاهجهان خدمات بسیار کرده ام شاید که او رنك زیب علاوه از رهایی بلحاظ حقوق خدمات سابق بمرتبة بزرك خواهد رسانید از ین سبب برای صوبه دار مذکور گفت که من جهت شما يك حبه و دینار نمیدهم بلکه میخواهم که بنده را بدهلی روانه کنید صوبه دار پشاور خوشحال خان را بحفاظت تمام روانه دهلی کرد . اگرچه اقوام خوشحال خان چند مرتبه برای جنگ ورهائی دادن او جمع شده بودند مگر خوشحال خان ازین اراده شان باز داشت جمع . با جمله در وسط ماه مبارك رمضان سنه ١٠٧٤ هـ بدهی رسید - و بعد از عرصه چند درباره او از حضور اورنگ زیب چنان احکام صادر کردند موجود