Page 1382

صحیفه ۳ سال نجم شماره خود خواستیم که از و ته له سکوپ ، و میکرو سکوپ، نام آله‌های غریبه که از اختراعات بسیار عجیب و غربی شمرده میشود يك شمه معلومات بر قارئین کرام خود عرض نمائیم . چون بر حقیقت مسئله واقف کردید حیران مانده هماندم بعمليات ابتدا نموده، و دوربین را ایجاد کرده در عالم مدنیت شهرت مخترع را حاصل کرد . این است که نخستین دوربین همین دور بینی است که در سن ۱۹۰۹ میلادی از طرف ( لیبرتی ) به اثر تصادف میدان وجود و ظهور برآمده است . و رفته رفته ترقی کرده بدرجه این توله سکوپهای محیر العقول موجوده واصل گردیده است .. یکی از اختراعات بسیار عجیب و مفید عالم مدنیت، ته له سکوپ و میکرو سکوپ است که ، ته له سکوپ، مسافات بعیده عظیمه را بچشم انسان نزدیک می آورد، و میکروسکوپ، چیزهای بسیار كوچك فوق العاده را که قوه نظر بشر از دیدن آن سراسر عاجز است بهزارها بار بزرکتر ساخته السائرا بر حقیقت آن مطلع میکرد اند . درسته ۱۹۰۹ بدست ( غاليله ) نام حکیم مشهور هیئت شناس نیزيك دوربینی آمده بود که بواسطه آن پریسی کشفیات فلکی موفق گردید . حتی خود غالیله نیز چند عدد دوربین های رقم رقم ساخته است که یک تا به چند دانه آن تا بحال در موزه خانه ( فلور الله ) موجود است . قطر عدسه این دوربینهای غالیله بقدر چار سانتیمتر ، و درازی خود لوله دوربینش در مابین نجاه سانتیمتر ، تابيك متر است . ( ته له سكوب ) چنان يك آله بدیعه ایست که قوة بصريه بشر را به هزارها باز از حد طبیعی آن زیاده میکنند، میدان رؤیت انسان را به اعماق فضای بی نهایت بها میرساند . به کنه سراپر کائنات انسان را رهبری مینماید . این آله بدیعة تلسکوپ در خصوص کشفیات اجرام سیاوی بعالم مدنیت خدمتهای نمایانی بجا آورده است که به این حیثیت از بزرگترین اختراعات عصر مدنیت شمرده میشود ۱۰ گر ته له سکوپ ایجاد نمیشده بودی و این مکملیت امروزه خود را پیدا نمیکرده بودی هیئت و امروز بچه حال در مانده کی میاندی ؟ آیا اگر معاونت از يك مستر این آله بدیعه میبود ... غاليله ، نام حکیم مشهور میتوانست که دنیارا بدرجة ثبوت برساند ؟ آیا اگر این اختراع غریبه بمیدان نمی آمد این انتظام قوانین علم هیئت که منظومه عوالم را دور میدهد بدرجه که امرز و دیده میشود وضع و تعیین شده میتوا است ؟ اما اصل تکمل و ورق که در دوربینها پیدا شده و بزرگی و جامی که امروزه روز در ته له کوپ ها می بینیم مخصوص عصر نوزدهم میلادیست که عصر مذکور مادر همه ترقيات مصنوعات و مخترعات شمرده میشود. برای دانستن درجه ترقی و تكمل تله سکوب همینقدر می توانیم که دوران که در زمان ( غالیله ) یعنی درسته ۱۹۰۹ درازی دوربینها از يك بیشتر نبود. حال آنکه در بعصر حاضر به سنگی پنج شش خروار . و درازی بیست و پنج تا سی متر ته له سکوبی می بینید که تنها قطر " پیشه آن بك و نیم برابر درازی تمام دوربین غالیله می آید. سایه همت اینچنین ته له سکوپها امروزه روز در حالیکه انسان بجای خوداشته میباشد مجولان و سیران عالم فضای بیپایان کامیاب میآید . بقوت نیروی رؤیت ته له سکوپ . به ر قاصر عاجز انسان به اسرارهای سیارانی که ، منظومه شمسی و را تشکیل داده اند نفوذ مینماید. قطعه ها، تجرها ، قطبهای منجمده سياره ( زهره ) يكان يكان دیده و شناخته میشود . کوهها وادی ها ، دشتها . دره های کره ، قمر و در پیش چشم انسان بنامها جلوه گر می گردد . حتی خریطه - یعنی نقشه - مکمل آنهم گرفته میشود . بسیاری از محررين و مؤلفين ایجاد ته له سکوپ را که اکملترین انواع دوربین است از وقتهای زمانهای قدیم بیان کرده اند و در بخصوص کمتری دلیلها نیز آورده اند . اما متفق علیه همین است که این کشف مهم از اختراعات اعصار جدیده شمرده میشود. محوری که آرا از کشفیات زمانهای قدیم ادعا میکنند دلیل یکانه شان این است که معاملات رصدیه فلکیه در نزد ملتهای قدیمه نیز به کامیابی اجرا شده است که ا تر دوربین و تلسكوب نمیبود آیا چسان اعمال رصدیه را بجا آورده میتوانستند ؟ حال آن که به این فکر خود بازی خورده اند . زیرا حکمای قدیمه اعمال رصدیه خودشان را بواسطه چاههای عمیق اجرا میکردند، و بانها لوله های اسطوانه ی درازی را که مانند لوله های دوربین بود ولی آینه نداشت برای اعمال رصدیه هیئت استعمال میکردند . چونکه در بن جاه های چفور و تاريك ستاره ها به بسیار خوبی و درستی عکس انداز میشوند. حتی در روزهای روشن نیز از بن جاه ستاره ها بخوبی دیده میشوند. لوله های اسطوانه یی در از نیز مانند یک جاهیست که بدست گرفته شده باشد. والحاصل ته له سکوب بك آله وواسعة بنظر هیئتیه ایست که خاصه تدقیق و مشاهده خوارق و بدائع كائنات را بما می بخشد . با توله سکوپ وقت و زمان خسوف و کسوف ، و صفحاتی که باید به دور و سیر کرد زمین است. و همه حرکات قمر که ثانیه به ثانیه بوقوع می آید معلوم و معین می گردد. جولان های سیارات ذو اذناب - یعنی ستاره های دمدار - را قدم قدم تعقیب می کنند . بنابرین ، چون این آله بدیمه تعیین کرد. ه و تدقيق نمودن احوال وحركات اجرام سماویه را که میلیونها کیلومتر مسافه از کره زمین بعد مسافه دارند. به ساکنان زمین عطا و احسان می کند، و انسان را بر عظمت و کبریایی خلاق عظيم الشان كائنات او سبحانه و بدائع مخلوقات او سبحانه معترف و آگاه میسازد اگر یکی از بدایع محترمات و ایجادات بشریت و مدنیت شمرده شود جائز است . در خصوص ایجاد دور بین اكثر مؤرخين برين بك متفق هستند که اول بار در پایتخت مملکت ( هولاند) در شهر و لاهی، از طرف لیپرشی نام یک آینه سازی ایجاد کردیده است . لبرشی یک آدم صنعت کاری بود که پلورهای مدور و محدب و مقعر را برای بعضی از صنعتهای خود میساخت § آمدیم بر آله که آنرا ( میکرو کوب ) می گویند : این آله برعکس دوربین است که آن دور را بچشم نزدیک می کنند . و این نزديك و خورد را بچشم بزرگ می گرداند. اما خورد که گفته شد ، خوردی ( نره ) و بزرگ کردن ( ذره بینها ) را کمان نباید کرد . این که می کرد سکوپ از ذره بینهایی که ما برای ساعت تیری يك كيك را سه چار بار بزر كتر می بینیم خیلی فرق دارد. زیرا ميكرو سكوب ( ميكروب ) نام یک روزی بود که بچه های خورد سال لبرشی در دکان پدر خود با آن بلورها بازی می کردند که در ان اثنایک عدسهة محدب ويك عدسة مقعر را که برجاکهای تخته میز بر کنار عدسه خلانیده بودند و از پشت آن عدسه ها بیرون را تماشا می کردند دفعه مناره کلیسای بزرگ شهر را که از دکان شان بسیار دور بود خیلی نزدیک و صاف مشاهد کردند و از خوشی بسیار كه يك چيز نوی یافتند بمسرت و شاد مانی و کف زدن آغاز کردند. لیپوشی از جای خود و خانه آمد تا به بیند که بچه ها چه میکنند.