Page image — the source of record
Machine transcription
نمرۀ ۲۳
سال چهارم
حيفۀ ۸
خدایا کریما پروردگارا توفیق و هدایت و ارشاد نصیب ما و پادشاه ما بدار تا بر طبق رضای تو و بر وفق اوامر رسول بر حقت در خدمت دین و دولت صرف همت و غیرت نمائیم و دولت علیه مستقله افغانیه ما در ظل عاطفت شهریار دیندار ما ترقی دی نموده جمیع حرکات و سکنات حاکم و محکوم و تابع و متبوع قوم و ملت ما برای خدمت دین متین حضرت سید المرسلین باشد .
این دعا از من و از فوج ملك آمين باد
احقر العباد علی محمد طالب العلم
درجه اعدادیه سوم
مدرسه مبارکه حبیبیه
این تقریر که در ذیل درج است ترجمۀ یک تقریر انگلیزی است که تقریر مذکور را علی محمد خان نام طالب العلم زبان انگلیسی خواند و ترجمۀ آنرا فیض محمد خان نام طالب العلم جماعۀ اعدادیه سوم بجرأت فوق العاده وعموم قرائت نمود. بقرار وعدۀ که در شمارۀ ما قبل گذشته است ، عیناً تقریر مذکور را درج می نمائیم
[ توجه تقریر انگلیسی ]
خلص ترجمۀ مضمون انگلیسی را که استاد محترم جناب مستطاب حافظ صاحب انشا فرموده اند و برادرم علی محمد خان آنرا هدیه حضور حاضرین نموده بزبان فارسی عرض و بیان می کنم .
نخست از همه فرایض منصبی که داریم درخواست مقصد و سلامتی ذات ستوده صفات اعلیحضرت ظل الاهی مدظله و شکریۀ حضور عالی حضرت شهزاده جوان بخت جناب معین السلطنة صاحب است
حاضرین عظام - منت خدا برا که ما و شما همه را پیروان دین متین اسلام آفرید
شکر الله که مسلمان زادیم وز عذاب ابدی آزادیم
وقتی بود که آفتاب فتوحات دین مبین اسلام یوروپ، ایشیا و افریقه را بنور ضیای خود منور ساخته ظلال سیوف اسلامیه بر ربع مسکون سایه افگن گردیده بود، لیکن درین زمان هر یکی از ما میداند که بچه مذلت و ادبار گرفتاریم و از ان شان و شوکت و اوج و رفعت که حامیان دین متین بزور بازوی خود حاصل کرده بودند بغاک ذلت افتادیم
سوالی دارم آیا چه باعث بود که آنها با آن عز و شان رسیدند و چه سبب شد که مایان باین مذلت و ادبار گرفتار گردیدیم ، بلی، هر گاه هر شخصی قدری بخیال خود توجه کند ضمیرش جواب میگوید که البته باعث ترقی و جهانگیری گذشتگان ما پیروی دین حق بود که فحوای ان الدین عند الله الاسلام دین پسندیده اسلام را گوهر گرانمایه جان پنداشته در ترقی پایه و تعالی مرتبۀ او لحظۀ غفلت نور زیده صاحب و مالك ترقیات دینی و دنیوی گردیدند و کسانیکه از روی بدبختی و شقاوت احکام مبارك کتاب مقدس را توجه کرده غافل شدند تمام وسایل ترقی از دست شان رفت و آسیب پذیر شد آری :
اسیر و ضع غفلت هر که شد از کار میماند جوانی خفت پای دیگر از رفتار میماند
درین زمانه جد و جهد زیادی است که اصلاح اوضاع اسلامیان نموده شود لاکن اصلاً کسی نمیداند که اصلاح چه معنی دارد ، اگر معنی اصلاح چنین باشد که بدعت های ظاهر و نمایان تهذیب یوروپ را اختیار کرده از خوبی های حقیقی دین اسلام یکنفر بخیر باشیم گاهی ترقی کرده نمی توانیم ، افضل ترین اصول ترقی که برای اهل اسلام باقی است و از مطالعۀ تاریخ عیان میگردد تصدیقاً متابعت دین متین اسلام است و بس. لهذا ای برادران دین و هموطنان عزیز بیائید تا کمر همت بسته اصول دینی خود را روشن سازیم و خود ها را از معنی حقیقی ترقی آگاه نموده در معیشت و تمدن خود قانون حق اسلام را تمسك گرفته زورق زندگی خود را که قبل ازین امواج سیلاب تغافل مدتها طوفانی بوده بسکان اصول دین متین به ساحل مراد برسانیم و شعله کینه و نفاق را از سینه های خود بیرون کرده متفقاً بیکدل و زبان ترقی دین و دولت و سلامتی ذات مرحمت آیات پادشاه معارف خواه عدالت پناه خود را از ایزد متعال در خواست و استدعا نمائیم باین زبان که :
خسروا عمر و ساعت افزون باد چهرۀ دولت تو گلگون باد
تاج و تخت و سریر سلطانی بجناب تو سعد و میمون باد
داوری سروری شهنشاهی بهمان ذات پاك موزون باد
لطف حق یار و یاورت دایم واجب و فرض عین و مسنون باد
سلطنت معدلت جلال و حشم در تزاید و روز افزون باد
شاه دوران سراج ملت و دین که فروغش بدور گردون باد
هم زما اهل علم این مکتب این دعا بر خدای بیچون باد
هر که سویت بچشم بد بیند ابد الدهر غرقه در خون باد
و این بحضور حاضرین معروض می دارم که مقصد ما از مطالعۀ زبان انگلیسی محض دانستن انگلیسی نیست بلکه مدعا از تعلم الکلیسی اینست تا اسرار و اعمال مردم غیر را دانسته اخذ علوم و فنون از دست رفته خود را که زبان و حکمت و غیره شایعت دوباره حاصل داشته وانشاء الله تعالی تردید اعراضات شان بزبان خودشان نموده بتوانیم فقط و من الله توفیق .
چون در شمارۀ گذشته از تفصیل و تقریر سلطان احمد نام طالب العلم اولین جماعۀ اعدادیه سوم که در باب يك آله اختراع کرد کی خودش بود وعده داده بودیم لهذا تقریر اورا عیناً درج می نمائیم:
( تقریر سلطان احمد خان )
عنوان مطلب را بنده بی بقای عمر و دولت و دوام سلطنت اعلیحضرت والا روحنا و جسمنا فداء و سلامتی وجود مسعود شهزاده جوانبخت علم پرور ترقی خواه مزین می سازم زیرا که تربیت از تو که خورشید جهان آرائی این يك نکته را به هموطنان عزیز و معززین کرام عرض میدارم که بر خاطر عاطر شریف شان معلوم و هویدا خواهد بود که قیاسات جزئیه علوم بسا اوقات باعث بر اختراعات کلیه و مجده میگردد چنانچه می گویند که اختراع طیارهای موجوده به اصول « کاغذ باد » میباشد و به نهایت کم توجه با امثال این را پیدا کرده می توانیم
Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. How this was measured.