{"book":"adl0616","page":1257,"text":"نمرۀ ۲۳\nسال چهارم\nحيفۀ ۸\n\nخدایا کریما پروردگارا توفیق و هدایت و ارشاد نصیب ما و پادشاه ما بدار تا بر طبق رضای تو و بر وفق اوامر رسول بر حقت در خدمت دین و دولت صرف همت و غیرت نمائیم و دولت علیه مستقله افغانیه ما در ظل عاطفت شهریار دیندار ما ترقی دی نموده جمیع حرکات و سکنات حاکم و محکوم و تابع و متبوع قوم و ملت ما برای خدمت دین متین حضرت سید المرسلین باشد .\n\nاین دعا از من و از فوج ملك آمين باد\n\nاحقر العباد علی محمد طالب العلم\nدرجه اعدادیه سوم\nمدرسه مبارکه حبیبیه\n\nاین تقریر که در ذیل درج است ترجمۀ یک تقریر انگلیزی است که تقریر مذکور را علی محمد خان نام طالب العلم زبان انگلیسی خواند و ترجمۀ آنرا فیض محمد خان نام طالب العلم جماعۀ اعدادیه سوم بجرأت فوق العاده وعموم قرائت نمود. بقرار وعدۀ که در شمارۀ ما قبل گذشته است ، عیناً تقریر مذکور را درج می نمائیم\n\n[ توجه تقریر انگلیسی ]\n\nخلص ترجمۀ مضمون انگلیسی را که استاد محترم جناب مستطاب حافظ صاحب انشا فرموده اند و برادرم علی محمد خان آنرا هدیه حضور حاضرین نموده بزبان فارسی عرض و بیان می کنم .\nنخست از همه فرایض منصبی که داریم درخواست مقصد و سلامتی ذات ستوده صفات اعلیحضرت ظل الاهی مدظله و شکریۀ حضور عالی حضرت شهزاده جوان بخت جناب معین السلطنة صاحب است\nحاضرین عظام - منت خدا برا که ما و شما همه را پیروان دین متین اسلام آفرید\n\nشکر الله که مسلمان زادیم وز عذاب ابدی آزادیم\n\nوقتی بود که آفتاب فتوحات دین مبین اسلام یوروپ، ایشیا و افریقه را بنور ضیای خود منور ساخته ظلال سیوف اسلامیه بر ربع مسکون سایه افگن گردیده بود، لیکن درین زمان هر یکی از ما میداند که بچه مذلت و ادبار گرفتاریم و از ان شان و شوکت و اوج و رفعت که حامیان دین متین بزور بازوی خود حاصل کرده بودند بغاک ذلت افتادیم\nسوالی دارم آیا چه باعث بود که آنها با آن عز و شان رسیدند و چه سبب شد که مایان باین مذلت و ادبار گرفتار گردیدیم ، بلی، هر گاه هر شخصی قدری بخیال خود توجه کند ضمیرش جواب میگوید که البته باعث ترقی و جهانگیری گذشتگان ما پیروی دین حق بود که فحوای ان الدین عند الله الاسلام دین پسندیده اسلام را گوهر گرانمایه جان پنداشته در ترقی پایه و تعالی مرتبۀ او لحظۀ غفلت نور زیده صاحب و مالك ترقیات دینی و دنیوی گردیدند و کسانیکه از روی بدبختی و شقاوت احکام مبارك کتاب مقدس را توجه کرده غافل شدند تمام وسایل ترقی از دست شان رفت و آسیب پذیر شد آری :\n\nاسیر و ضع غفلت هر که شد از کار میماند جوانی خفت پای دیگر از رفتار میماند\n\nدرین زمانه جد و جهد زیادی است که اصلاح اوضاع اسلامیان نموده شود لاکن اصلاً کسی نمیداند که اصلاح چه معنی دارد ، اگر معنی اصلاح چنین باشد که بدعت های ظاهر و نمایان تهذیب یوروپ را اختیار کرده از خوبی های حقیقی دین اسلام یکنفر بخیر باشیم گاهی ترقی کرده نمی توانیم ، افضل ترین اصول ترقی که برای اهل اسلام باقی است و از مطالعۀ تاریخ عیان میگردد تصدیقاً متابعت دین متین اسلام است و بس. لهذا ای برادران دین و هموطنان عزیز بیائید تا کمر همت بسته اصول دینی خود را روشن سازیم و خود ها را از معنی حقیقی ترقی آگاه نموده در معیشت و تمدن خود قانون حق اسلام را تمسك گرفته زورق زندگی خود را که قبل ازین امواج سیلاب تغافل مدتها طوفانی بوده بسکان اصول دین متین به ساحل مراد برسانیم و شعله کینه و نفاق را از سینه های خود بیرون کرده متفقاً بیکدل و زبان ترقی دین و دولت و سلامتی ذات مرحمت آیات پادشاه معارف خواه عدالت پناه خود را از ایزد متعال در خواست و استدعا نمائیم باین زبان که :\n\nخسروا عمر و ساعت افزون باد چهرۀ دولت تو گلگون باد\nتاج و تخت و سریر سلطانی بجناب تو سعد و میمون باد\nداوری سروری شهنشاهی بهمان ذات پاك موزون باد\nلطف حق یار و یاورت دایم واجب و فرض عین و مسنون باد\nسلطنت معدلت جلال و حشم در تزاید و روز افزون باد\nشاه دوران سراج ملت و دین که فروغش بدور گردون باد\nهم زما اهل علم این مکتب این دعا بر خدای بیچون باد\nهر که سویت بچشم بد بیند ابد الدهر غرقه در خون باد\n\nو این بحضور حاضرین معروض می دارم که مقصد ما از مطالعۀ زبان انگلیسی محض دانستن انگلیسی نیست بلکه مدعا از تعلم الکلیسی اینست تا اسرار و اعمال مردم غیر را دانسته اخذ علوم و فنون از دست رفته خود را که زبان و حکمت و غیره شایعت دوباره حاصل داشته وانشاء الله تعالی تردید اعراضات شان بزبان خودشان نموده بتوانیم فقط و من الله توفیق .\n\nچون در شمارۀ گذشته از تفصیل و تقریر سلطان احمد نام طالب العلم اولین جماعۀ اعدادیه سوم که در باب يك آله اختراع کرد کی خودش بود وعده داده بودیم لهذا تقریر اورا عیناً درج می نمائیم:\n\n( تقریر سلطان احمد خان )\n\nعنوان مطلب را بنده بی بقای عمر و دولت و دوام سلطنت اعلیحضرت والا روحنا و جسمنا فداء و سلامتی وجود مسعود شهزاده جوانبخت علم پرور ترقی خواه مزین می سازم زیرا که تربیت از تو که خورشید جهان آرائی این يك نکته را به هموطنان عزیز و معززین کرام عرض میدارم که بر خاطر عاطر شریف شان معلوم و هویدا خواهد بود که قیاسات جزئیه علوم بسا اوقات باعث بر اختراعات کلیه و مجده میگردد چنانچه می گویند که اختراع طیارهای موجوده به اصول « کاغذ باد » میباشد و به نهایت کم توجه با امثال این را پیدا کرده می توانیم","chars":4412,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0616/01257.jpg","first_page":1,"last_page":1787,"title":"Sirāj al-akhbār سراج الاخبار","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0616/1257","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0616/canvas/1257","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0616/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0616_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}