Page 1053

صفحه ٤ سال چهارم شماره ۱۳ ٦- کوچه های جدا جدا قطعه های خورد تشکیل نموده حرکت کنند و در آنجا یکجا شوند . همین حرکت افراد بی سخن بی صدایی غافله و بی دربه و درب باید بود کارتوس و کیپس خود شانرا که علامت سفرند . تا که بیرون بر آیند نشان نیایند داد در جای تجمع باید پوشید تا که بآن موضع عملیات که جای مصادمه خواهد شد مواصلات کرده شود هیچ یکنفر فکر افسر واقف نباید شد. و نباید دانست که کجا میروند. حتی هر گاه مخبر و راه بلد را با خود یکجا میبردند باید که تا از دقیقه که اینها با افسر سخن نخستین گفته اند و خبر داده اند از اختلاط منع کرده شوند. و برای اینکه افراد اهالی این مقوله رهنما و مخبر ها را دیده از مخبری اینها مشتبه نشوند باید در آغاز حرکت و رفتار دریشی رسمی عسکری به آنها بپوشانند. ٩- بمجرد یکه افسر به افراد امر آمادگی دهد حرکت باید کرد . و در همین اثنا اجازه نباید داد که در بازار بافراد اهالی سخن گویند و در حال حاضری سفر گردش کنند. ١٠- آن کسانیرا که در اثنای راه تصادف خواهند کرد و همین حرکتهای خود شانرا خواهند دید بحسن معامله بهمراهی خود گرفته تا بمواصلت بموقع مقصود و شروع کار ترک نباید کرد . ١١- دو نفر را که بزبان اشقیا واقف میباشند به قیافت چوپان و دهقان پوشانیده یکی را بفاصلهٔ ممکن در مقابل پیشدار و دیگر را در مقابل جانبدار و یا کشاف جانب به ترصد باید کاشت ١٢- همین نفرها ما بین خود و در قطعه بذريعة يك چند نفر محافظه ارتباط باید کرد . ١٣- نظرهای ارتباط بی سلاح بوده پاکت ایشان را چه پوشیده دستمال و یا دستار بسر بسته صفت فوجی ایشان آشکار نباید بود اگر رهنما بی آنکه خود را نشان دهد یک رهنمای اشقیار چند فی الفور استاده پنهان باید شد و تجسس شروع باید کرد. در همین اثنا نظرهای ارتباط و سر قطعه نیز استاده و زیر خس و خاشاک در آمده و یا دراز کشیده منتظر نتیجهٔ حال باید بود. در همین زمان باید که قوماندان مفرزه پیشتر به قسم پنهانی رفته احوال را خود دیده بسرعت يك قرار بدهد . ١٤- ما بين رهنماها و قطعه بعضی اشاره های دیگر مقرر باید شد ليكن انجنین اشاره ها انتخاب باید شد که در وقتیکه اشقیا رهنما را بینند فرق و تمیز نکنند که رهنماست و يك اشاره داد رهنمای مفرزه همین اشاره ها را — در وقتیکه اشقیانین در عین زمان آزادید — استعمال باید کرد اما اگر رهنمای ما ایمن باشد که اشقيا هنوز او را ندیده است فی الفور دراز باید کشیدن آن موافقتر است . نظرهای ارتباط نیز اشاره های رهنما را عیناً تکرار باید کرد و نظرهای ارتباط فی الفور دراز باید کشید . خواه طرف اشقیا آنها را دیده باشد و خواه نباشد چنانچه در از کشیدن و پنهان شدن آنها لازم است همچنان خدمه های پس پشت نیز خود شانرا پنهان باید کرد. برای اینکه تا که ترتیبات گیرند آشکار نشوند. اما برای اینکه اشارت و حرکتهای رها و نظرهای ارتباط ترصد بتوانند باید که یکنفر چشم تیز از افراد نوك پیشدار به دیده بانی کاشته شود و همین نظر هم اشارت و حرکت رهنما و افراد ارتباط را فی الفور قوماندان نوك پیشدار اعلام باید کرد . ما بعد دارد قوماندان مفرزة مختلط حربه و منقش تربیه و تدريبات عسکریه افسر ارکان حرب خير الدين علوم و فنون تعريف فن استالدقيق بسیار کسان تاحال از معنی لفظ (ایستا استیق) اگاهی ندارند و بلکه اسم انرا نیز نشنیده اند چه جای اینکه منافع و فوائد انرا در خصوص امورات سیاسیه اداره دولت وحكومت حس ودرك نمایند . پس چنین اقتضا نمود که نبذه تعریف در این فن مفيده درج این صفحات نمائیم تا نورسیدگان شایقین وقوف احوال علوم وفنون العصر جدیده را از چگونگی آن اطلاعی حاصل آید. ایستا تستيق - لفظیست از لغات اجنبية اهل اوروپا و آن علمیست که احوالات طبیعیه و اجتماعية وسياسية تمام كرة ارض و يا از يك قطعه ارض و يا ازيك دولت و یا از يك مزرعه و یا از یک خانه را بواسطه ارقام و جداول افاده و معلوم گرداند. موضوع و مقصود این فن عبارت از اطلاع و اگاهی دادنست انسانرا بكمال سهولت وغایت سرعت براحوال ، و حرکات ، وطبیعت و اجزای مرکز هیئت اجتماعیه . مثلا در يك دولت و يا يكولايت چقدر حیوانات و موانی اهلیه، و چقدر انهار و طرق، و اراضی مزروع و اراضی خالینه ، و در هر سال چقدر تولدات و چقدر وفیات و چه مقدار آن ذکور و چه مقدارش اناث و به امثال این هر چه که باشد از جزئی تا کلی همه را در قید تحریر آوردن و انهمه معلومات مهم را بكمال سهولت و غایت دقت توضيح و تبيين نمودن وظيفة فن ايستا تستيق است . موجود بودن علم ایستا استیق در ازمنه قديمه خالی از شایبه ديب وكانت . چه بدون اینعلم السویه امور اداره صورت نبندد و اما در ينعصر جديده فن مذكور مالك اسم خاص ، واهميت ولزوم آن خارج از حد و قیاس کردیده .