{"book":"adl0616","page":1053,"text":"صفحه ٤\nسال چهارم شماره ۱۳\n\n٦- کوچه های جدا جدا قطعه های خورد تشکیل نموده حرکت کنند و در آنجا یکجا شوند .\nهمین حرکت افراد بی سخن بی صدایی غافله و بی دربه و درب باید بود کارتوس و کیپس خود شانرا که علامت سفرند . تا که بیرون بر آیند نشان نیایند داد در جای تجمع باید پوشید\nتا که بآن موضع عملیات که جای مصادمه خواهد شد مواصلات کرده شود هیچ یکنفر فکر افسر واقف نباید شد. و نباید دانست که کجا میروند. حتی هر گاه مخبر و راه بلد را با خود یکجا میبردند باید که تا از دقیقه که اینها با افسر سخن نخستین گفته اند و خبر داده اند از اختلاط منع کرده شوند. و برای اینکه افراد اهالی این مقوله رهنما و مخبر ها را دیده از مخبری اینها مشتبه نشوند باید در آغاز حرکت و رفتار دریشی رسمی عسکری به آنها بپوشانند.\n٩- بمجرد یکه افسر به افراد امر آمادگی دهد حرکت باید کرد . و در همین اثنا اجازه نباید داد که در بازار بافراد اهالی سخن گویند و در حال حاضری سفر گردش کنند.\n١٠- آن کسانیرا که در اثنای راه تصادف خواهند کرد و همین حرکتهای خود شانرا خواهند دید بحسن معامله بهمراهی خود گرفته تا بمواصلت بموقع مقصود و شروع کار ترک نباید کرد .\n١١- دو نفر را که بزبان اشقیا واقف میباشند به قیافت چوپان و دهقان پوشانیده یکی را بفاصلهٔ ممکن در مقابل پیشدار و دیگر را در مقابل جانبدار و یا کشاف جانب به ترصد باید کاشت\n١٢- همین نفرها ما بین خود و در قطعه بذريعة يك چند نفر محافظه ارتباط باید کرد .\n١٣- نظرهای ارتباط بی سلاح بوده پاکت ایشان را چه پوشیده دستمال و یا دستار بسر بسته صفت فوجی ایشان آشکار نباید بود اگر رهنما بی آنکه خود را نشان دهد یک رهنمای اشقیار چند فی الفور استاده پنهان باید شد و تجسس شروع باید کرد. در همین اثنا نظرهای ارتباط و سر قطعه نیز استاده و زیر خس و خاشاک در آمده و یا دراز کشیده منتظر نتیجهٔ حال باید بود. در همین زمان باید که قوماندان مفرزه پیشتر به قسم پنهانی رفته احوال را خود دیده بسرعت يك قرار بدهد .\n١٤- ما بين رهنماها و قطعه بعضی اشاره های دیگر مقرر باید شد ليكن انجنین اشاره ها انتخاب باید شد که در وقتیکه اشقیا رهنما را بینند فرق و تمیز نکنند که رهنماست و يك اشاره داد رهنمای مفرزه همین اشاره ها را — در وقتیکه اشقیانین در عین زمان آزادید — استعمال باید کرد اما اگر رهنمای ما ایمن باشد که اشقيا هنوز او را ندیده است فی الفور دراز باید کشیدن آن موافقتر است . نظرهای ارتباط نیز اشاره های رهنما را عیناً تکرار باید کرد و نظرهای ارتباط فی الفور دراز باید کشید . خواه طرف اشقیا آنها را دیده باشد و خواه نباشد چنانچه در از کشیدن و پنهان شدن آنها لازم است همچنان خدمه های پس پشت نیز خود شانرا پنهان باید کرد. برای اینکه تا که ترتیبات گیرند آشکار نشوند. اما برای اینکه اشارت و حرکتهای رها و نظرهای ارتباط ترصد بتوانند باید که یکنفر چشم تیز از افراد نوك پیشدار به دیده بانی کاشته شود و همین نظر هم اشارت و حرکت رهنما و افراد ارتباط را فی الفور قوماندان نوك پیشدار اعلام باید کرد .\nما بعد دارد\n\nقوماندان مفرزة مختلط حربه و منقش تربیه\nو تدريبات عسکریه افسر ارکان حرب\nخير الدين\n\nعلوم و فنون\n\nتعريف\nفن استالدقيق\nبسیار کسان تاحال از معنی لفظ (ایستا استیق) اگاهی ندارند و بلکه اسم انرا نیز نشنیده اند چه جای اینکه منافع و فوائد انرا در خصوص امورات سیاسیه اداره دولت وحكومت حس ودرك نمایند . پس چنین اقتضا نمود که نبذه تعریف در این فن مفيده درج این صفحات نمائیم تا نورسیدگان شایقین وقوف احوال علوم وفنون العصر جدیده را از چگونگی آن اطلاعی حاصل آید. ایستا تستيق - لفظیست از لغات اجنبية اهل اوروپا و آن علمیست که احوالات طبیعیه و اجتماعية وسياسية تمام كرة ارض و يا از يك قطعه ارض و يا ازيك دولت و یا از يك مزرعه و یا از یک خانه را بواسطه ارقام و جداول افاده و معلوم گرداند. موضوع و مقصود این فن عبارت از اطلاع و اگاهی دادنست انسانرا بكمال سهولت وغایت سرعت براحوال ، و حرکات ، وطبیعت و اجزای مرکز هیئت اجتماعیه .\nمثلا در يك دولت و يا يكولايت چقدر حیوانات و موانی اهلیه، و چقدر انهار و طرق، و اراضی مزروع و اراضی خالینه ، و در هر سال چقدر تولدات و چقدر وفیات و چه مقدار آن ذکور و چه مقدارش اناث و به امثال این هر چه که باشد از جزئی تا کلی همه را در قید تحریر آوردن و انهمه معلومات مهم را بكمال سهولت و غایت دقت توضيح و تبيين نمودن وظيفة فن ايستا تستيق است .\nموجود بودن علم ایستا استیق در ازمنه قديمه خالی از شایبه ديب وكانت . چه بدون اینعلم السویه امور اداره صورت نبندد و اما در ينعصر جديده فن مذكور مالك اسم خاص ، واهميت ولزوم آن خارج از حد و قیاس کردیده .","chars":3928,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0616/01053.jpg","first_page":1,"last_page":1787,"title":"Sirāj al-akhbār سراج الاخبار","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0616/1053","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0616/canvas/1053","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0616/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0616_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}