Page image — the source of record
Machine transcription
صفحه ۵ سال چهارم شماره ۱۲
هر کسی که یک مزرعه ، و يك جفت گاو و ديگر لوازمات زمیندار را مالك باشد و خواهد که امور اداره و گذران خود را بحسن تسويه التزام کند مجبور است برانکه جميع امورات زميندارى و ذخائر ، ومقبوضات ، ومدفوعات خويشتن را دفترى ساخته از روى آن عمل نمايد ، واگر چنين يك دفترى ندارد مطلع بر دخل و خرج اراضى خويشتن نگردد و زود باشد که سر رشته کار از دستش گسیخته خسارات کلی بحالش عارض گردد . و هم چنین ست حال مردم كسبه و تجار، وحال صاحب خانه وعيال . پس حال دولت در خصوص محال يك عائله مشابهت تمامى دارد. چنانچه اگر حکومت از مقدار مساعی تبعه و مقدار نفوس و بيوت و طرق و معابر و تجارت و زراعت و سپاه و رعيت وقس على هذا جميع امورات مملکت خويش را بفن ايستاتستيق تطبيق و موافق نسازد
از مناظر استانبول
( دروازه بسيار مصنع سراى شوكت احتواى ( طولمه باغچه ) )
ماليات و بدهیکه از افراد نفوس بگیرد بنابر عدم اطلاع ايستاتستيق مقدار مساعی ایشان ثروت تبعه را تخریب نمايد. و هر مملكتى را که ثروت اهالی قليلست اعمار آن نیز در تقلیل بود و دیگر امورات سائره را نیز برينقياس باید نمود . لاجرم دولتى و خواه صاحب بيتى اگر احوال منابع حاصلات خويشتن را نداند مصارف را زیاده از مداخل نماید و چون چنین شود نهایت الأمر حالش بهلاك منجر گردد . و چنانچه اين اساس اکثر علوم عالیه از جانب شرق بسمت غرب نشأت نموده و در اعصار اخیره حکمای غربیون بر آن اساسها استحكامات محكم و تعميرات منتظم بنا نموده اند و ازان
Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. How this was measured.