Page 259

تحفة الامان في سيرة النعمان حصه اخری (٢٥٨) تسهيلات فقه حنفیه در باره اهل ذمه و قاضی صاحب این را هم نوشته است که حضرت عمر رض این احکام را برای اهل ذمه اصدار داشته است و وجه آن همان قول حضرت عمر رض است که میفرمودندکه باید وضع وقطع اهل ذمه از مسلمانان ممتاز باشد - بلا شبهه که این احکام از حضرت عمر رض است - اما از آن این چنین وجهی را تصور نمودن که این جهت تحقیر اهل ذمه مقرر شده کاملا ارتکاب سهو و غلطی است - متاسفانه که مرتکب این سهو و خطا متاخرین فقهای حنفیه شده اند - بلاشبهه در مذاق حضرت عمر رض طبعاً این امر موجود بود - که امتیازات فوق را می پسندید و اکثریه در فرامینی که برای افواج اسلامی می نوشت - این وصایا را نیز قلمبند میداشت که در ایام سرما نباید در آفتاب نشستن را ترك كنيد و بر اسب های خویش بمدد رکابها سوار مشوید و البسه بزرگ و درشت را زیب تن نمایید که مقصد از ین احکامات تنها تحفظ عادات و اطوار و خصوصيات وطنیه اعراب بود و بنا برهمین مسئله اوشان همان مردمانی را که از اهل عجم بشرف اسلام نائل شده بودند تاکید میفرمودند که آنها خصوصیات قومی خود شان را ضائع ومتروك نمايند اهل عجم قبل از تشرف باسلام زنار می بستند و کلاه های درازی را بسر می نمودند ( خلیفه منصور نیز برای اهل دربار خویش همین طور کلاه ها را مخصوص نموده بود که عموم مورخین نسبت بدو می نویسند که تقلید عجم را نموده است ) وزین های اوشان مشابه به زین های انگریزی مروجی امروزه میبود و زنان شان براشترها سواری نمیکردند و همین احکام را امام ابوحنیفه وقاضی ابو یوسف نیز در فقه خویش مقرر داشته اند که مقصد ازان تنها همین قدر است که باید هر دو قوم بر خصوصیات اصلية خويش الآن كما كان قائم باشند و بس - : البته امام اعظم چنان حکم داده است که در شهرهای اسلامی اهل ذمه عبادتگاه های جدید بنا نکنند - لاكن مقصد او ازین حکم همین قدر است که در امن وامان خللی بوقوع نرسد و آن مسلمانان عربی که بصدا های ناقوس و شماتههای زنگ عادت ندارند و بشنیدن آن آشنا نمیباشند - بفساد و ضرر آماده نشوند - و این حکم برای اهل ذمه چندان تکلیف و دقتی را هم عائد نموده است زیرا که آن امصاری را