Page 258

تحفة الامان فى سيرة النعمان حصه اخرى (٢٥٧) تسهيلات فقه حنفیه در باره اهل ذمه بمراعات نزد امام شافعی مخصوصاً اهل کتاب ( یهودی نصرانی ) است بت پرستان و آتش پرستان با اینکه قبولدار اعطای جزیه هم بشوند در حدود اسلامی سکونت کرده نمی تواند تمام این احکام چنان سخت و شدید میباشند که متحمل آن اقوام نهایت ضعیف مشرکین هم شده نمیتواند ـ وبنا بر همین اسباب مذاهب غیر حنفی را سلاطین اسلامی اختیار نموده اند با اینکه بر حکومت مصر تايك مدتی سلطنت شوافع بود ـ در نتیجه همواره رعایای عیسائی ویهودی آنجا بغاوت وسرکشی را از حکومت اختیار می نمودند درین موقع این امر را نباید پوشید که در کتب فقه حنفی نسبت باهل ذمه چند شرائط شدیدی که تماماً مبنی برکمال سختی وتنگدلی است نیز مذکور میباشد وآن مسائل را چنان نشان داده اند که مذهب امام اعظم ست ازین رو اقوام غیر نه تنها برمذهب حنيفه بلكه بر ملت اسلامیه بواسطۀ همان چند مسائل حمله آوری میکنند در هدایه مسطور است که باید اهل ذمه سلاح نپوشند وزنار را برخود معلق دارند وبر بیوت خود يك علامتی مخصوص را تعیین نمایند ـ که از آن خانهای شان شناخته شود که مالك این خانه از دایره اسلام خارج است وغیره وغیره ، وجه احکام را صاحب هدایه چنان بیان مینماید که این امورمخض جهت تحقیر اهل ذمه مقررشده است در فتاوای عالمگیری نیز سختتر ازین احکام شرائط بی رحمانه دیگری هم براهل ذمه عاید شده که تمام این مسائل ایجاد شده دست علمای متأخرین بوده دامن امام ابو حنيفه ازين داغها پاك است ـ . چیزیکه از امام اعظم درین باب مرویست این چنین است که ذمی باید زناربندد ( ملاحظه شود جامع صغير امام محمد ١٢ ) وبرچنان زین سواری نماید که مانند کف دست باشد ( زین انگریزی شکل ) البته قاضی ابو یوسف برخی از احکامات دیگر را برین ایزاد نموده ( این احکام را قاضی ابو یوسف درطی احکام کتاب الخراج خویش مسطورداشته است١٢ ) که بایَد وضع وقطع البسه ذمی مانند مسلمان نباشد در سواری باهم مشابهت نکنندو کلاه های درازی را بسر دارند وجوب زین آنها باید گرد باشد وتسمه های زین ورکابهای آنها باید دوتا باشد ومستورات آنها برکجاوه ننشینند