Page 180

تحفة الامان فی سیرة النعمان حصه اخری (۱۷۹) مبحث رواتیکه برخلاف درایت باشد اما اینقدر میگوئیم که مردم در تعبیر و تفهیم آن مرتکب اغلاط گردیده در نتیجه این مغالطه اشخاص ظاهر بین و عناد پیشه نسبت بامام ابو حنیفه بد گمانیهای فوق العاده را قائم داشته اند ـ زیرا که آنها برمنشأ و مقصد اصلی امام صاحب غور کافی ننموده نسبت بوی چنان رای قایم نموده اند که او قیاس را بحدیث مقدم میشمرد ـ اقوالیکه از حضرت امام نسبت بدین مسأله منقول است تماماً تکذیب این خیال و بر خلاف این رای میباشند و در مسائل فقهیه اینچنین امثال بسیار موجودند که امام صاحب بمقابله اثر و حدیث کاملاً قیاس را متروك و مطرود قرار داده است ـ چنانچه شاگرد رشیدش «امام محمد» در باب نقض وضوء بقهقهٔ نماز گذار از جانب آن استاد شفقت شعارش این چنین استدلال می‌نماید که (لولا ماجاءمن الاثاركان ـ القياس على ماقال اهل المدينه ـ ولاكن لاقياس مع اثر ولا ينبغی ـ الا ان ينقاد للاثار)ـ مطلب اینکه قیاس مؤید همین صورت عدم نقض وضوء است که مذهب اهل مدینه میباشد لاکن بمقابل حدیث قیاس هیچ اهمیتی را دارا نیست وباید که تنها پیروی احادیث کرده شود ـ علاوه بر این درین موضوع کدام دلیل و تصریح مؤثر تر خواهد بود ـ «مصنف عقود الجمان» آن اقوال مختلفه امام صاحب را درین مبحث منقول نموده است که حضرت امام بالتصریح میگفت که من بمقابلهٔ حدیث ابداً قیاس را دخل نمیدهم و در گفت و شنیدیکه وی با امام جعفر صادق نموده است و در حصهٔ اول این مترجمه مفصلاً مذکور شده نیز اظهار همین مقصد را نموده است . باوجود این تصریحات بعض از مردمان در تخصیص این انتصاب چنین دعوی می‌نمایند که امام صاحب آن حدیثی را که برخلاف قیاس باشد قبول نمی‌نمود «عبدالکریم شهرستانی» در بیان اهل الرای بتذکر امام صاحب و شاگردانش پرداخته می‌نویسد ـ وربما يقدمون القياس الجلى على الاحاد الاخبار :ـ یعنی این جمعیت قیاس جلی را اکثر به براحادیث احاد ترجیح میدادند ـ امام رازی نیز در مناقب الشافعی خویش جابجا بهمین تصریح پرداخته در نتیجه همچین واسطه امام شافعی را بر امام ابو حنیفه ترجیح داده است .