Page 311

٣٠٦ چون بحرف آخر لفظ تعلق دارد کسره را «جر» گویند، و حرکت دیگر را چه گویند، مبتدی، فتحه را «نصب» وضمه را «رفع» و هر کدام ایشانرا اعراب گویند. در «من الشیطان» چون «من» از حروف جاره است چنانکه در بیت خواندید آخر «شیطان» را مجرور ساخت یعنی بکسره خوانده میشود، معلم، «رحیم» چرا مجرور است، مبتدی، رحیم صفت شیطان است یعنی شیطان موصوف اوست، و صفت در اعراب تابع موصوف خود است اگر موصوف مجرور بود، صفت هم مجرور میباشد، معلم، اسمای صفت همیشه مانند رحیم، بروزن «فعیل» می آید یا فرق میکند، مبتدی، اوزان اسمای صفت بسیارند و معتبر آن «اسم فاعل» است که بمعنی کننده کار است و آن اکثر بر وزن «فاعل» می آید مانند «ضارب» که بمعنی یک مرد زننده است و صیغه های آن این است، ضارب، ضاربان، ضاربین، ضاربون، ضاربین صیغه اول از مفرد مذکر است و هر کدام دومی دیگر برای تثنیه مذکر و دوی آخر برای