Page 214

۲۰۹ ۷ | ۶ در درجه دها، یکها آن چون چیزی نیست، در هر دوی آن صفر میگذاریم، تا حفظ درجه نموده باشد اینچنین «۱۰۰» و همچنین است دو صد و سه صد تا نهصد، چنانکه بر تخته از بهر شما نوشتم، و چند کرت یکها دها صدا را بخوانید، مبتدی، یکها دها صدا..... معلم ، هر چه بخوانید، که نوشتن حساب از طرف دست چپ بکجا نزدیکت راست است، مبتدی، صدا، دها، یکها ...... معلم اصل حساب، همین سه درجه است، و این هر سه فقره گویند، در فقره دوم لفظ هزار در فقره سوم لفظ ملیون، و در چهارم لفظ ملیار را برین الفاظ می افزایند، لهذا اخیرا فقره ملیار و ما قبل آن فقره ملیون، و دوم را فقره هزار، و این اول را که ما و شما درآن کار میکنیم، فقره ساده گویند، زیرا لفظ اضافه معنی هزار یا ملیون با خود ندارد، پس حساب عبارت از یاد گرفتن همین یک فقره ساده است، چون این را خوب یاد بگیرید، گویا همه فقرات را یاد گرفتید، از روی جدول زیر هر چهار فقره را چنان ضبط و حفظ کنید، که در دانسته و چه خواندن آن، هیچ توقف نداشته باشید، حال چون دو درجه یکها دها را یاد گرفتید، و صدها ی مجرد را نیز دانستید، پس اضافه بر صدا اگر از نه زیاد باشد همان است، که بر گفته سائل هر دو درجه را پر میکند، چنانکه در نوشتن سه صد و ده بعد از نوشتن سه اگر ده را جدا بنویسیم چنین است، که در دها «۱۰» خود او، و در یکها او که وی یعنی صفر نشست، چون با سه صد ملحق داریم، نیز هر دو درجه میگیرد، اینچنین یا متعلم تکرار گویند پس اضافه بر نه عدد که از دهن می براید، هر دو درجه را میگیرد تا آنکه سه صد و نود و نه را چنین «۳۹۹» و این را سیصد و نود و نه گویند، و نه صد و نود و نه را چنان «۹۹۹» باید نوشت و سوالهای زیادی درین دو قسم میکنم پس اضافه بر درجه