Page 193

صحیفه ١٨٦ سیاحتنامه سه قطعه روی زمین جلد اول آغاز نها دید ! گفتم - بدون ریا و مبالغه عرض میکنم که از صوت خوش آهنگ جناب مادام ، ونواختن خوش اصول ماداموازل همه رگها و پیهای مرا يك رعشه و اهتزاز عجیبی بهم رسید ، و از موسیقی روسی هیچ تأثیری بر من حاصل نشد ! گفت - شما هم روم نیستید. پس چرا بر شما موسیقی رومی تأثیر بخشد؟ گفتم - از دو سبب : یکی آنکه در استانبول بسیار بارها موسیقی رومی را شنیده وقوه سامعه ام با آن الفت پیدا کرده ، دوم آنکه همین مقام رومی که شما خواندید بمقام حجاز عربی ، و مقام جوگ هندی خیلی مشابهت میرسانید ، و چون به آن هر دو اصول موسیقی نیز الفت و آشنایی دارم طبعاً استلذاذ نمودم . و اینراهم بگویم که اینمسئله اختلاف طبایع انسانها تنها در موسیقی نیست بلکه در حسن و جمال طایفه لطیفه نسوان هم شاملست. مثلا چنانچه مردمان عرق ابیض از حسن و جمالیکه مردمان عرق اسود و یا عرق اصفر دارند خوش نمیشوند ، همچنان مردمان عرقهای مذکوره نیز از حسن و جمالیکه عرق ابیض دارند نفرت میکنند . حتی اینمسئله در افراد هر عرق نیز شامل بوده کسانی از يك قسم حسن ، و کسانی از دیگر رقم جمال حظ میگیرند. چنانچه در موسیقی نیز بعضی از مقام حجاز، و بعضی از نوا محظوظ میشوند . درین اثنا صداهای شدیده لنگر انداختن واپور بلند شده و واپور از حرکت وا ایستاده هر کس برای تماشا ببالا برامدند ، ولی مادام ماری از جای خود حرکت نکرده بمن هم اشارت نشستن را نموده گفت : - بنشین کجا میروی ، در شب چه خواهی دید. از فرصت استفاده!.. فردا از همدیگر جدا خواهیم شد . چه میدانیم که باز همدیگر خود را خوا