Page 192

صحیفه ۱۸۵ سیاحتنامه سه قطعه روی زمین جلد اول در استانبول ، و فرنگستان عمر گذرانیده اند . و گوشهای تان سالها به شنیدن موسیقی رومی و ترکی و فرنگستانی عادت گرفته . لهذا ازین هر سه موسیقی محفوظ میشوید . اما اگر موسیقی هند ، یا چین ، یا افریقا را بشنوید گمان نمیبرم ۵ بجز آنکه گوشهای تانرا ازان محکم به بندید و نفرت کنید دگر کاری بتوانید . حالا نکه يك هندی ، يايك چينی ، يايك حبشی از اصول موسیقیهای خودشان سرمست میشوند ، و چون موسیقی فرنگستانی یا ترکی یارومی را بشنوند نفرت کرده گوشهای خود را می بندند . پس معلوم شد که گوش بهر موسیقیی که عادت گرفت همان موسیقی را می پسندد ، و از انسبب هر قوم و هر ملت موسیقیی خود شانرا می پسندد . زیرا قوه سامعه شان بهمان موسیقی عادت پیدا کرده . موسیو دیمتری بسخن آغاز کرده گفت : — بیگ افندی حق دارد ! زیرا من بنفس خود تجربه کرده ام وقتیکه اول در پاریس رفتم در اوپه را خواندن خواننده های مشهوری را که در هر شب ده هزار فرانك ( ۱ ) پانزده هزار فرانك اجرت میگرفتند شنیدم. با خود میگفتم که این مردم پاریس عجب مردم احمقی هستند که از چنین اصوات غیر اصول حظ میبرند و اینقدر اجرت گزافی به این خواننده ها میدهند . ولی چون دوسه سال برای آموختن جواهر سازی در انجا ماندم ، وهر شب در هر هر جا موسیقیی آلا فرنگه را شنیدم در آخر ها بدرجه رسیدم که از بعضی پارچه های آن زارزار میگریستم . گفتم — چسان مادام ؟ حالا تصدیق فرمودید ؟ گفت — جواب سخن مرا نگفتید ! من از شما پرسیدم که شما از مو سیقیی روسی یا از موسیقیی رومی حظ کردید ! شما در س فلسفه را ( ۱ ) يك فرانك تقریباً يك كمی از روپیه كابلی بيشتر يك سكه فرانسويست .