Page 63

صحيفه ٦٠ محاربهٔ روس و ژاپان جلد اول چون خوب نظر کرده شود معلوم میگردد که ژاپونها با وجود حرمت و رعایت فوق العادهٔ عادات قدیم خودشان باز هم در معاملات رسمیه ، و محاربات ، واسفار عظیمه ، و کشفیات علمیه و صناعیه و آثار مدنیه نیز از کسی پای کم نیاورده اند. محبت ژاپونیان بحکمدار شان نادانسته و بی بصیرتانه محبتی نیست بلکه صمیمی و بسیار جدی يك محبتی است . عمل کردن و پیروی نمودن اوامر پاد شاه را از وظایف بسیار مقدسهٔ خود میشمارند . پادشاه نیز ایشانرا از اخترا عات عصریه ، و آثار های مدنیه و محافظهٔ محاسن اخلاقیه باوامر دایمهٔ خود همیشه مستفید میگرداند . وایشان نیز در حسن قبول آن بعقیدهٔ درست و اخلاص تام کوشش میورزند . با این ذوق عالی ترقی پرورانه قوم ژاپون در تحصیل علوم وفنون فطرتاً نیز بسیار خواهش گر میباشند . بعد از محاربه با چین یکی از ژاپونیان میگفت: «هر وقتیکه ما در فن حرب بری از المانها ، و در فن حرب بحری از انگلیز ها سبقت کردیم آنوقت مسرور و ممنون خواهیم شد .» والحاصل ژاپونها بسی اوصاف برگزیده را مالك میباشند. از جمله جنگ و جدالیکه از روی حقانیت باشد بکمال مسرت آنرا قبول میکنند . در راه شرف امپراطور ها عزیزترین وشیرین ترین چیزهای خود را خندان خندان فدا میکنند ، بمنصب و توانگری حسد نمیکنند ، ولی در راه علم و عر فان بصورت پسندیده و مشروعه بر هر کس خیلی رشک میبرند . در سر ژاپونها يك فكر حقيقى وفنی موجود است. در مباحث فنیه دایما صحت و قطعیت را دوست دارند ؛ و هیچگاه لاف و گزاف را نمی پسندند. يك مرد «سامورائی» از لسان «هولاند»ه بي يك چند کلمهٔ زبان ژاپونی خود در عصر هجدهم ترجمه کرده بود . او میگوید : «هنگامیکه این چند کلمه را ترجمه کردم آنقدر ممنون و مسرور شدم که گمان بردم که یکف دست مرا با الماس و مروارید پر کرده باشند»