Page 83

< 6 شخصی جبن و امر غیر مستحسنی است، مراد از غضب در این بحث نه همان غضب های مشعر و حست، بلکه همان غضب ها که بیک باعث بسیط ابتا یافته نتیجه های وخیم از آنها صادر شود استعمال حلم دران حال اولی تر باشد؛ بسی مواقع میرسد که انسان بنا بر سبب معمولی خیلی بغضب آمده از اختیار عقلی و تروی برآمده هر چه بر زبان یا در دست او آید ازان صرفه نکرده انتقاماً اجری میدارد، حالا که حلم در چنین احوال خیلی ممدوح و نتیجهای خوبیرا دارد؛ آنها که این عادت را دارند، شاید بتصورشان رسد که این عمل من عبارت از احترام ذات و حفظ کرامت آن خواهد بود حالا که بالعکس اخلاقیاً بر غضب بی موقع عنوان حماقت اطلاق میشود . در اغلب طبقات سبب غضب انسان «انانیت» یعنی کثرت حب الذات میشود، یا خیلی تصور کردن در حقوق شخصی، حالا که افراط در این دو امر با حیات اجتماعی منافات کلی دارد، فرد همان فردیست که خارج از جامعه وجود و حیات ندارد در اینجا مطلوب اینستکه انسان در مقابل مدنیونیست خود از استقلا