Page 82

< ۵ > مهمترین وظایفی را که حاکمیت نفس بر ما فرض کرده است سه چیز است، اعنی این تربیه راجع بسه مبدء اولیست که مراعات آنها انسان را عفیف میسازد، بعبارت دیگر او را از اسارت شهوانیت رهائی میدهد: اولاً : حاکمیت نفس در وقت غضب: انسان نباید سریع الغضب باشد، اندک کلمه او را از جادهٔ اختیار کشیده بانتقام وادارش سازد، اگر چه غضب در هر حال مذموم نیست مثلاً در وقتیکه محرک آن عاطفهٔ عدالت یا اخوت اجتماعیه یا مدافعهٔ مشروع باشد، انسان باید غضوب شود تا این وظائف را ایفا کرده بتواند، مثلاً اگر کسی را به بینم که دیگریرا بغیر حق اذیت میرساند دران حال حس عدالت که حفظ و مدافعه از کرامت نوعیرا بر ما فرض ساخته است، خلاص کردن آنرا بر ما وظیفهٔ واجب میسازد، و یا اگر کسی بشرف یا حرمت شخصی ماتعدی نماید غضب و مدافعه در چنین حال امر ممدوح است، زیرا پیشتر دانستیم که عدم معاونت مظلوم خلاف عدالت و اخوت است، و عدم مدافعه از حقوق خویشتن