{"book":"adl0132","page":82,"text":"< ۵ >\n\nمهمترین وظایفی را که حاکمیت نفس بر ما فرض کرده است\nسه چیز است، اعنی این تربیه راجع بسه مبدء اولیست که مراعات\nآنها انسان را عفیف میسازد، بعبارت دیگر او را از اسارت شهوانیت\nرهائی میدهد:\nاولاً : حاکمیت نفس در وقت غضب: انسان نباید\nسریع الغضب باشد، اندک کلمه او را از جادهٔ اختیار کشیده\nبانتقام وادارش سازد، اگر چه غضب در هر حال مذموم نیست\nمثلاً در وقتیکه محرک آن عاطفهٔ عدالت یا اخوت اجتماعیه یا مدافعهٔ\nمشروع باشد، انسان باید غضوب شود تا این وظائف را\nایفا کرده بتواند، مثلاً اگر کسی را به بینم که دیگریرا بغیر حق اذیت میرساند\nدران حال حس عدالت که حفظ و مدافعه از کرامت نوعیرا بر ما فرض\nساخته است، خلاص کردن آنرا بر ما وظیفهٔ واجب میسازد، و یا اگر\nکسی بشرف یا حرمت شخصی ماتعدی نماید غضب و مدافعه در چنین\nحال امر ممدوح است، زیرا پیشتر دانستیم که عدم معاونت\nمظلوم خلاف عدالت و اخوت است، و عدم مدافعه از حقوق خویشتن","chars":815,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0132/00082.jpg","first_page":1,"last_page":272,"title":"Akhlāq va maʻlūmāt-i madanīyah : muṭābiq-i prūghram-i ṣinf-i chahārum-i Rushdīyah va Dār al-Muʻalimīn-i ibtidāʼīyah / bitaḥrīr-i Ghulām Muḥyi al-Dīn Khān, tarjumān-i ʻArabī ; va taṣvīb-i Fayẓ̤ Muḥammad Khān اخلاق و معلومات مدنيه :اخلاق و معلومات مدنيه","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0132/82","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0132/canvas/82","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0132/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0132_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}