Page 51

۴۴ جواب این است که علم اخلاق بمنزلۀ طبیبی است که مریضرا از خوراکهای مضر مطلع ساخته او را از تناول آنها منع کرده ، ضرهای شان را نشان میدهد. بعد ازین مریض مختار است ، اگر صحت را خواهان باشد باید از آنها اجتناب ورزد، والا عاقبت هالک است، علم اخلاق نیز مقیاسهای سنجیدن «خیر» و «شر» را نشان داده فواید متابعت و مضار عدم متابعت آنها را میدانا ند. پس علم اخلاق اثر خود را ظاهر کرده نمی تواند تا این که ارادۀ ثابت و قوی نداشته باشیم که بذریعۀ آن بتوانیم از منهیات آن دور باشیم و اوامرش را تنفیذ دهیم . «مقیاس قانون اخلاق برای دانستن خیر و شر» : » اگر بخواهیم ساحۀ یک زمینی را بدانیم، بمقیاس اصول هندسی آن رجوع می کنیم، چنانچه اگر دانستن وزن یک جسمی مطلوب ما باشد، بمقیاس معروفه رجوع کرده مطلب را یافته میتوانیم، پس برای معرفت خیر بودن یا شر بودن یک عملی، بکدام مقیاس رجوع باید کرد؟ حصر کردن اسمای جمیع اعمال