{"book":"adl0132","page":51,"text":"۴۴\nجواب این است که علم اخلاق بمنزلۀ طبیبی است که مریضرا\nاز خوراکهای مضر مطلع ساخته او را از تناول آنها منع کرده ،\nضرهای شان را نشان میدهد. بعد ازین مریض مختار است ،\nاگر صحت را خواهان باشد باید از آنها اجتناب ورزد، والا عاقبت\nهالک است، علم اخلاق نیز مقیاسهای سنجیدن «خیر»\nو «شر» را نشان داده فواید متابعت و مضار عدم متابعت\nآنها را میدانا ند. پس علم اخلاق اثر خود را ظاهر کرده نمی تواند تا این که\nارادۀ ثابت و قوی نداشته باشیم که بذریعۀ آن بتوانیم از منهیات\nآن دور باشیم و اوامرش را تنفیذ دهیم .\n«مقیاس قانون اخلاق برای دانستن خیر و شر» : »\nاگر بخواهیم ساحۀ یک زمینی را بدانیم، بمقیاس اصول\nهندسی آن رجوع می کنیم، چنانچه اگر دانستن وزن یک جسمی\nمطلوب ما باشد، بمقیاس معروفه رجوع کرده مطلب را یافته\nمیتوانیم، پس برای معرفت خیر بودن یا شر بودن یک عملی،\nبکدام مقیاس رجوع باید کرد؟ حصر کردن اسمای جمیع اعمال","chars":799,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0132/00051.jpg","first_page":1,"last_page":272,"title":"Akhlāq va maʻlūmāt-i madanīyah : muṭābiq-i prūghram-i ṣinf-i chahārum-i Rushdīyah va Dār al-Muʻalimīn-i ibtidāʼīyah / bitaḥrīr-i Ghulām Muḥyi al-Dīn Khān, tarjumān-i ʻArabī ; va taṣvīb-i Fayẓ̤ Muḥammad Khān اخلاق و معلومات مدنيه :اخلاق و معلومات مدنيه","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0132/51","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0132/canvas/51","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0132/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0132_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}