Page 345

کتاب الشهادة ۳۴۱ جلد دوم مدعی فروشنده باشد و فرق نیست میان اینکه مدعی دعوی کند کتمان دو مال را که شاهدان بیان کرده اند و یا افزونتر آن دو مال را واذا اختلفا فی جنس الثمن كالف درهم ومائة دينار فانها لا تقبل اتفاقا (عینی) و وقتی که دو شاهد با هم اختلاف کنند در جنس بها مانند هزار درهم و صد دینار که یکی از ایشان بگوید که بها هزار در هم بود و دیگر ایشان بگوید که صد دینار بود پس بدرستی که این گواهی قبول کرده نمیشود باتفاق علمای مارحهم الله تعالى وكذلك لكتابة (هدايه) شأمل لما اذا ادعاها العبد وانكر المولى ولما اذا كان المدعى هو المولى وكذلك الخلع (هدايه) يعنى اذا اختلف الشاهدان في مقدار البدل فيهما لم تقبل زيلعي) والاعتاق على مال والصلح عن دم العمد اذا كان المدعى هو المرأة او العبد او القاتل (هدايه) و همچنین حکم است در دعوای مکاتب کردن و این صورت عام ست هر آنصورت را که دعوای مکاتب کردن را غلام کند و خواجه او از ان منکر باشد و هر آنصورت را که مدعی مکاتب کردن خواجه او باشد و همچنین است در عوا می خلع یعنی اگر دو شاهد با هم اختلاف کردند در اندازه بدل در دعوای مکاتب کردن و خلع قبول نمی شود گواهی ایشان و همچنین قبول نمیشود اگر شاهدان با هم اختلاف کردند در دعوای آزاد کردن به عوض مال و صلح از خونی که بمقصد باشد وقتی که مدعی خلع زن باشد و مدعی آزادی غلام باشد و مدعی صلح کشنده باشد وان كانت الدعوى من جانب اخر وهو المولى والزوج وولي القصاص بان قال المولى اعتقتك على الف وخمسمائة والعبد يدعى الالف وقال الزوج خالعتك على الف وخمسمائة والمرأة تدعى الالف وقال ولى القصاص صالحتك على الف وخمسمائة والقاتل يدعى الالف فهو بمنزلة دعوى الدين فيما ذكرنا من الوجوه فایده در اختلاف دو شاهد با هم دیگر در جنس بها حاشیه ملاحظه کی فایده در اختلاف شاهد با هم در مقدار بدل کتابت و خلع و آزادی بعوض مال و صلح از خون بقصدی بعد از خلع نیزان است مردانه