Page 178

جلد دوم ۱۷۵ کتاب شهادة عند ابی یوسف رح فرد شهادته فعاتبه الخليفة وقال لم رددت شهادته قال لاني سمعته يوما يقول للخليفة انا عبدك فان كان صادقا فلاشهادة للعبد وانكان كاذبا فكذلك لانه اذا لم يبال في مجلسك بالكذب فلا يبالي في مجلسي فعذره الخليفة وزاد في فتح القدير بعده والذى عندى ان رد ابی یوسف رح شهادته ليس لكذبه لان قول الحر لغيره انا عبدك انما هو مجاز باعتبار القيام بخدمتك ولكن رده لما يدل عليه خصوص هذا المجاز من اذلال نفسه وطاعته لاجل الدنيا فربما يضر هذا الكلام اذا قيل للخليفة فعدل للاعتذار بامر يقرب من خاطره (تكمله) والحاصل فيه ان ترك المروة مسقط للعدالة (فتح القدير) و قبول نمیشود گواهی کسیکه بسیار سوگند میکند در سخن خود اگرچه در سخن راست باشد زیرا که دلیری کردن او بران خواهش میکند بی باکی او را بکارهای دین و قبول نمیشود گواهی کسیکه مجازفه میکند در سخن خود و معنای مجازفه سخن گفتن است بغیر از اندازه شرع روایت کرده شده است که فضل پسر ربیع وزیر خلیفه هارون الرشید گواهی داد نزد امام ابو یوسف رح پس رد کرد امام ابو یوسف رح گواهی او را پس خلیفه عتاب کرد بر امام ابو یوسف رح و گفت که چرا رد کردی گواهی او را گفت امام ابویوسف زیرا که من شتینده ام از وزیر روزی که میگفت خلیفه را که من غلام توام پس اگر درین گفته خود صادق باشد پس گواهی روانیست مرغلام را و اگر دروغگوی باشد پس همچنین گواهی روا نیست دروغگوی را زیرا که هرگاه که باک نکرد بدروغ گفتن در مجلس تو پس باک نمیکند بآن در مجلس من پس خلیفه صاحب عذر دانست