Page 140

جلد دوم ۱۳۶ کتاب الشهادة از کسب پد گردیده باشد بغیر از عذر کسب خسیس پس ان گردیدن او دلالت می کند بر فرومایگی و نا جوانمردی و بیباکی او و این فرومایگی از ان قبیل است که ساقط میکند عادل بودن او را اما اگر برگشتن او از کسب نفیس بدر کسب خسیس از جهت یکی از ین عذرهای مذکوره باشد پس گواهی او قبول میشود اگر عادل باشد و هیچ وجه نیست رد کردن گواهی او وذكر صدر الشهيد ان شهادة الرئيس لا تقبل وكذا الجابى اى جابى الظلم والصراف الذي يجمع عنده الدراهم وياخذها طوعا لا تقبل وقد مر عن البزدوى ان القائم بتوزيع هذه النوائب السلطانية والجبايات بالعدل بين المسلمين ماجوروان كان اصله ظلما فعلى هذا تقبل شهادته والمراد بالرئيس رئيس القرية وهو المسمى في بلادنا شيخ البلد وهوين اعون الناس على الظلم لغيرهم غير ظلم الناس لانفسهم خاصة و يسمى في بلادنا شيخ الضيعة ومختار القرية ومثله المعرفون في المراكب وهم الذين يعرفون عن قدر الاشخاص الذين في المركب لياخذ الحاكم منهم شيئا معلوما نقصان والعرفاء في جميع الاصناف و هم مشائخ الحرف ( فقه القدير و بحر رائق وفكنا در مته ) و ذکر کرده است صدر شهید که بدرستی گواهی مهتر قوم قبول نمیشود و همچنین قبول نمیشود شاهدی جمع کننده تاوانها یعنی جمع کننده ظلم و شاهدی آن صرافی که این درمها نزد او جمع میشود و برضای خود آنرا میگیرد قبول نمیشود و پیشتر ذکر کردید از کتاب بزدوی که کسیکه ایستاده باشد بتقسیم کردن این تاوانهای ظلم و حادثهای پادشاهی بعدل میان مسلمانان ثواب داده میشود آنکس اگر چه اصل آن ظلم است پس بنابرین قول قبول میشود گواهی این قسمت کیت را بعدل میکند مراد مهتر مرده ست و او در شهرهای ما نامیده شده است با مهتر سود و او بند ه د کارتر مردم است باظلم برای دیگری غیر ظلم کردن مردم خاص برای نفسهای خود و این مهتر قوم فایده قبول نیست گواهی ریئس و گواهی کسیکه این تاوانهای پادشاهی اگر بظلم گرفته میشود جمع میکند و گواهی صرافی که این درمها نزد او جمع میشود و گواهی کسانیکه در کشتی اندازه مردم را معلوم میکنند برای آنکه حاکم از ایشان چیزی بظلم بگیرد