Page 477

نسخه ۱۲ خاتمه صفحه ۴ خاطر عالی و در هر ایالت اقدام دارد بلکه در همه کارها اول با وکلاء آنها مشورت می نماید و مستخدمین دولتی هر کدام بقدر گذران و مخارج خود مواجب دارند که بدون کسر و معطلی باید بآنها برسد و خیانت نمودن بپادشاه را خلاف مذهب خود میدانند و مملکتی برای مختصر وجهی نمیفروشند که سلطان ملت دو چار اشکالات عدیده شود و کلا عموم ژاپون لدی الحاجه بتمراہی پادشاه خود در جان و مال حاضرند و سلطان خود را واجب الاطاعه میدانند نه بکس بعضی که بواسطه اخد و جلب خود عوام ملت را از دوستی سلاطین اسلام نهی میکنند و برضد دولت وامیدارند القصه ژاپونیان تحصیل سواد و صنعت خیلی شایق و مایلند چنانچه کمتر کسی را اناث و ذکور آنها دیده میشود که با صنعت و سواد در سه سال قبل مدارس مملکت ژاپون ۲۷ هزار و ده باب بوده که ۲۶۳۹ باب عمومی و ۳۴۹ باب مخصوص اعیان و غربا و پنجاه و دو اندار سد دولتی است بعلاوه از اقدامات سابقه آنها ۲۰۳ باب مدرسه دیگر برای تربیت اطفال سه چهار ساله دایر شده و اول تعلیم شاگردان هر مدرسه تهذیب اخلاق تاریخ ژاپون و تاریخ عمومی و جغرافی و علم حساب و حیوان شناسی و طب و گیاه شناسی و نقاشی و علوم الکتریکی و موسیقی و شق ثر میناستیک است و لزالسنه خارجه انگلیسی و المانیزا می آموزند همخوانی در ملت ژاپون مثل سابق ایران ننگ بزرگست اعیاد ملت ژاپون برای افتخار انواع مرتبه دویم موسوم بکامی ملت قدیم ژاپون در شهر (یوکوهاما) عیدی گرفته میشود که آنرا ما تسوری میگویند و طولش سه روز و مخارج انرا دولت میدهد که بشروع مراسم این عید تدارکات زیاد است ساز و نواز و مطربان خوش آواز در گذرها و اماکن آذین بسته حاضر میکنند و دختران شهری خود را با لباسهای خوبی اراسته گلها و در آنجا حاضر شده با مطربان قدری موافقت می نمایند و شرح مفصلی دارد که خالی از سیاحت نیست دیگر روز اول سال نو ملت ژاپون اول ماه ژانویه فرانسویست که آنرا (کان سان) مینامند یعنی ابتداء سه گانه اول اول سال اول ایام و با نیم تاسه روز دید و بازدید و انواع مراسم و شادمانیها دارند و زینت اطاقهای خود را از سبزی درخت کاج و سر و قرار میدهند بعقیده اینکه همیشه سبز و خرم باشند (فصل پنجم) در بیان خوراک و پوشاک ژاپونیان روغن و گوشت و شیر گاو و گوسفند در آن مملکت هنوز استعمال ننموده اند خوراک آنها برنج مطبوخ سبر و من و ماهی خشک در پیشه نیل و سایر سبزیجات است که هر آینه اهالی طبرستان را از حیث خوراک میتوان بآنها تشبیه کرد اما بهنگام ضیافت و اعیاد عموم ژاپونیان تا بتوانند انواع ماکولات و فواکه واغذیه مهیا میدارند و در غذا خوردن چوبهای مخروطی که پیشتر اهالی همره دارند استعمال می نمایند مسکرات آنها یکنوع عرق از برنج گرفته میشود که آنرا (ساکه) مینامند و بسیار تند و گیرنده است و بقدر دوازده مثقال الی ۲۴ مثقال سدر جا مینوشند که از مستی شیر گیر باشند نه زمین گیر و چون اتفاقاً کسی بخواه افراط نوشد اور ا ملامت کنند و نگذارند از خانه بیرون آید که مبادا صدمه او بغیر ی برسد بر عکس بعضی ملل که دوستانه یکدیگر را دعوت نموده بشرب دیوانه سازند و انگاه اورا از خانه خود بتازند که تا رسیدن بخانه اش از بدمستی باعث اذیت عابرین و صدمه آبرو و اعتبار خود و همسرانان او بوده باشد وقتی بهوش آید میبیند بلو لقمہ فلان مبلغ خورده و حاصلی جز رسوائی نبرده در وحش شاد انکه گشت سرمبه آنجا که باده خورده و اغلب المالی ژاپون چون اعمال خیر و شر را بعقل رجوع میدارند در هنگام مستی بیرون و پرخاش با یکدیگر را قبیح میدانند از دخانیات بسیاری آنها سیگارهای معطر عادیند چای شیرین آبدار غذا