Page image — the source of record
Machine transcription
-٢١٥-
است و امیر موصوف مورد بحث قرار گرفته و دوستی دیرینه تجدید و تشدید خواهد یافت.
اما در همین وقت یعنی دو ماه پیش از ارسال اسلحه و وجه نقد برای امیر شیر علیخان یا به عبارت دیگر مقارن جلوس و مکاتبه امیر موصوف به دولت برطانیه یک واقعه تازه در عالم سیاست برطانیه در شرق اتفاق میافتد که اگرچه در اوائل چندان جالب توجه و حائز تاثیر تلقی نمیشود لیکن چون بعدها یک جریان تازه را در روش سیاسی دولت مزبور در مورد افغانستان افتتاح مینماید - قابل دقت مخصوص بشمار میرود. و آن یاد داشت میجر سرهنری را ولنسن نماینده سیاسی سابق برطانیه مقیم قندهار (در زمان سلطنت دوم شاه شجاع) است که بعدها در قطار سیاسیون و علمای برطانیه شهرت بسزائی کسب نمود و خطوط میخی بیستون را در ایران خوانده مبتکر سیاست مشهور و شوم پیش قدمی (فارورد پالیسی) شناخته شد. نامبرده درین فرصت که هنوز حکومت هند با امیر شیر علیخان داخل کدام قرار داد تازه نشده و صرف آمادگی خود را برای تشدید و توسیع روابط با امیر موصوف و ارسال امداد عملی باو برای تقویت سلطنتش اظهار نموده بود یاد داشتی متضمن ٤ نکته بوزارت هند در لندن تقدیم کرد که مطالب عمده آن نظر به پیشرفت روس ضرورت اتخاذ برخی احتیاط ها را تشکیل میداد و بر حسب ذیل بود :
۱- امیر شیر علیخان را شناخته با او کمک پول و اسلحه بعمل آورده شود. بالمقابل نماینده برطانیه که انگلیس نژاد باشد در کابل بر امیر قبولانده شود تا قضایا را از نزدیک مراقبت نماید و همکاری بین مملکتین در مسائل سیاست خارجی قائم تر گردد.
٢- تجدید نفوذ از دست رفته در طهران.
٣- تکمیل خط آهن عسکری هند تا سرحد.
٤- اشغال کویته بشرطیکه با موافقه شاه و روسای افغانستان حاصل شود و قبائل هم آنرا برای خود تهدید تلقی نکنند والا این پیشرفت کوچک به خرابی روابط نمی ارزد.
این یاد داشت اگرچه در ٢٠ ماه جولائی ١٨٦٨ع (١٢٨٦ هـ ق) بوزارت هند تقدیم شده بود لیکن وزیر هند آنرا در ٢١ اگست سال مذکور بدون هیچیک تبصره و یا نظریه از طرف خود و یا حکومت برطانیه به حکومت هند ارسال داشت و دیزائیلی (بعدها لارد بیکاسفیلد) که در این وقت رئیس حزب محافظه کار و صدراعظم برطانیه بود نسبت به پیشروی تدریجی روس هیچ صدائی بلند نکرد و به اطمینان (کورکاچف) وزیر خارجه روسیه که عملیات آسیای جنوبی را برای متحد ساختن مملکت روس بدون فکر کدام نقشه مخالف دول دیگر وانمود کرده بود قانع شده و بنابران یاد داشت را ولنسن را صرف بحیث یک نظریه مجرد جهت مطالعه حکومت هند فرستاد.
اما درین وقت کابینه تبدیل شده گلید ستون باحزب لبرل (آزادی خواه) روی کار آمد. درینجا باید تذکار شود که پیشرفت روسیه از سال ١٨٦٤ ع (١٢٨١ هـ ق) تا ١٨٦٨ ع (١٢٨٦ هـ ق) بیشتر کسب سرعت نموده بود چنانچه در سال ١٨٦٥ ع (١٢٨٢هـ ق) تاشکند و در سال بعد (١٨٦٦ ع -
Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. How this was measured.