Machine transcription
(٦٠٨)
فصل (هیجدهم)
گویندگان و دانشمندان
در این شك نیست که دوره محمود دوره ترقی و رواج علوم و ادبیات بو
و غزنی دانش گاه شرق و کعبه فضلاء و پرورش گاه گویندگان بزرگ
محسوب میشد .
و چندین دانشمند و حکیم و شاعر و گوینده دران روز گار بودند که همه
در سایه حمایت و پرورش و تشویق شهنشاه بزرگ افغانستان مشغول تالیف و
تحقیق و سخن سرائی و نگارش بودند - شعر دری دران وقت بکما ل نضج و
عروج خود رسیده بود قاهنه و طوس استادی چون فردوسی و بلخ شاعری چون
عنصری و سیستان گوینده بزرگی چون فرخی و غزنه عارف و حکیمی چون
سنائی ندارد .
سخنوران آن عصر به قصیده و مثنوی بیشتر توجه داشتند و هنوز غزل و رباعی
بپایه کمال نرسیده بود .
قصاید اکثر به ستایش و مدح منحصر بود و گوینده تمام قدرت خود را
در این راه بکار می برد و جا داشت زیرا در ان روز گار ممدوحی چون محمود
بود و شهکارهای بزرگ او خود در پیشگاه شاعر مضمون می نهاد و احساسات
او را تحريك می کرد و غرور طبع و مناعت قلم را در وی ایجاد می نمود. شاعر را
فرصت نمی داد که مکرر در يك موضوع سخن راند و یا از ستایش فتوحات او
و عظمت وطن و از مدح جهان بانی و جهان ستانی و عدل و جود وی به چیزی دیگر منهمك
گردد و یا چنان شود که شاعر به فقر معنی دچار گردد و به بازی الفاظ
مشغول شود و بکوشد معنی واحد را به صنایع مختلف برنگهای مختلف نشان
دهد و شنو نده را به صنایع لفظی بفریبد در کلام فرخی و عنصری حتی استعاره
کمتر پیدا می شود و این ها تنها ستایشگر سلطان نیستند ثنا خوان این
Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. How this was measured.
