Page 397

(٣٥٢) سلطان از قضیه طغان خان اطلاع یافته از تصرفات و شلوه آنها در ماوراء النهر انديشناك شد اهالی ماوراء النهر نیز از ظلم علی تکین برادر طغان خان بحضرت سلطان شکایت ها کردند سلطان معجلا ترتیبات لازمه گرفته از دریای آمو عبور کرد درین سفر چیزی که قابل ذکر است مسئله پلی است که سلطان بر آمو بست وعسکر خود را از آن عبور داد. گردیزی می نویسد که برای ارتباط این پل از سیستان لیفهای خرما آورده بودند و آن را بچرخ های آهن که روی آن از چرم خام پوشیده بود محکم کردند و با این وسیله کشتی ها را یک بددیگر زنجیر کرده از روی آنها اثقال و احمال و عساکر را گذرانیدند شعرای دربار سلطان از هنر مندی ارکان دولت درین باب سلطان را تهنیت ها گفته اند. فرخی شاعر دربار در يك قصیده گفته است که پل مذکور در ظرف يك هفته با تمام رسیده است (۱) سلطان قبل ازینکه علی تکین اطلاع یابد تمام افواج خود را بدان طرف آمو عبور داد. در راه رؤسای محلی والتونتاش خوارزم شاه بسلطان پیوستند و در حوالی سمرقند سلطان اردو زد و در پیشاپیش لشکر ها پنجصد فیل جنگی قرار داشت. علی تکین بدین جنگ فرار کرد و بلكهاتکین خزانه دار سلطان زنان حرم و اطفال او را اسیر نمود اما سلطان احترام کرانه با ایشان رفتار نموده فرخی این واقعه را مفصل در نظم بسته که ما در حاشیه (۱) بروی جیحون پل بستن و گذاره شدن سکندر آنگه کز چین فرود می آمد بران نیست که بران رود پل تواند بست ملك به وقتی کز آب رود جیحون بود بر آب جیحون در هفته یکی پل بست بزرگتر معجزة باشد وقوی برهان بماند بر لب جیحون سه ماه تابستان همی نشست و بران کار بست جان و روان چو آسمان که مراورا پدید نیست کران چنانکه گفتی کین در باز بود چنان