Page 337

(۳۱۲) اوستا در ابان یشت از فقره ۱۱۹ گرفته تا ۱۳۲ قیافه وشکل وزیورات اناهیتا را مفصل تعریف میکند و اينك آنرا خلاصه میکنم : «آناهیتا بشکل دختر جوان و قشنگی پیراهن طلائی پوشیده، قد بلند، اندام زیبا دارد، آثار پا کی و نجابت در او هویدا است کمرش بسته است و قبای شبۀ زرین در بر کرده است قرار رواج وقت گوشواره های بزرگ مربع طلائی پوشیده و گلوبندی در گلوی قشنگش دیده میشود. کمرش را بسته تا سینه هایش زیباتر و بشکل اصلی آن جلوه کند. برسرش تاج طلائی است مدور مرکب از صد ستاره که هر کدام هشت رخ دارد و بین هم باز نجیره ها خوش شکل متصل است و لباس های او از بهترین پوست سمور آبی است که نگاه را خیره میکند و چنین تصور میرود که روی صفحۀ طلا نقره کار شده باشد.» *** ربۃ النوع مادر که در دوره كلكولى تيك قبل التاریخ در کشور ما معروف بود و مجسمه های آن پیدا شده در عصر او ستائی بنام «آناهیتا» و بشکل زیبای دختر جوانی معرفی شد و بصورت خصوصی تر ربۃ النوع رود خانه امو تلقی گردید زیرا آب این رود خانه با معاونین آن باعث آبادی وسرسبزی صفحات باختر وسغدیان یعنی کانون اولی اوستائی شمرده میشد. بعد از عصر اوستائی در امتداد جریان امو و دیگر نقاط باختر معابدی بنام «آناهیتا» وجود داشت. «راولنسن» در کتاب «بکتریای» خویش ذکر میکند که یکی از مجلل ترین معابد «آناهید» یا «آنائیتیس» که پارسی ها آنرا تاناتا Tanata و اوستا «آنائیا» خوانده در شهر بکترا وجود داشت (۱) معروف ترین معبد آناهیتا پیش از سلطه هخامنشی در کشور ما در باختر وجود داشت و قرار اشاره را ولنسن محتملاً چندین قرن پیش از ظهور این پیش آمد این معبد معروف در باختر (۱) صفحه ۸ بکترا تالیف اچ. جی راولنسن طبع لندن ۱۹۱۲.