Page 336

(۳۱۱) از روی یشت پنجم اوستا معلوم میشود که اناهیتا بحیث ربة النوع آب ورودخانه امو در زمان زرتشتر باشکل واندام ووضعیت معینی که پایان شرح میدهیم درخاطرها ترسیم شده بود. اوستا ازین زنی یا ربة النوع طوری صحبت میکند که کسی قیافه وصورت شخص زنده وبا هیکل مجسمه ئی را تعریف کند علاوه برین همین پشت ه که وقف ستایش «اناهیتا» شده قسمت تاریخی هم دارد وآن عبارت ازین است که نه تنها از «یماها» گرفته به بعد تمام پادشاهان وپهلوانان آریائی ازاو استعانت خواسته و بنام او قربانی تقدیم کرده اند بلکه «اهورا مزدا» وزرتشتر همه از او استمداد کرده اند وازین مسئله وازین پشت وازسائر قسمت های اوستا واضح معلوم میشود که «اناهیتا» یکی از ربة الانواع قدیم باختری است که پیش ازعصر اوستا ووید مجسمه های آن در دوره های قبل التاریخ کشورما هم از حوزه اندوس (سند) واکسوس (امو دریا) کشف شده ودراراضی غربی آسیای سوزوعیلام وبین النهرین وآسیای صغیر وفلسطین وقبرس وبلقان ومصرهم بدست آمده است ومعلوم میشود که در دوره کلکولی تیك ازسواحل سندتا وادی نیل وشرق مدیترانه آنرا می شناختند . مجسمه های او عموماً بشکل زن و نیم تنه است ومدققین معمولاً درین وقت او را «مادر كبير» يا ربة النوع مادر خوانده اند وچون او را ربة النوع زمین وقوه نامیه آن میدانستند نیم تنه نمایش میدادند زیرا تصور میکردند که مناصفه بدن او زیر زمین است . مجسمه های او درخاکهای آریانا ازوادی سند (موهنجودیرو) وگدورزیا (بلوچستان) وباختر (خرابه های شهر بانو ۱۸ کیلومتری شمال تاشقرغان) از گل پخته بدست آمده است . (۱) (۱) سرجان مارشال که در موهنجودیرو وهریه بلوچستان درزمینه قبل التاریخ حفریات نموده به این عقیده است که از روی کشف مجسمه این ربة النوع ازسندتا نیل، معلوم میشود که پرستش آن در عصر کلکولی تیك تمام این ساحة وسیع رافرا گرفته بود .