Page 150

(١٢٣) خیال یار که یکدم ز چشم در نرود بجای مردمك دیدۀ جهان بین است مگو بنظم تو تحسین نکرد ویسی یار که یک تبسم او صد هزار تحسین است مولانا ویسی تا مدتی بهرات می بود سپس عزم کعبه شریفه نمود. قرار لطائفنامه فخری (۱) درین سفر با ساغری هروی که یکی از شعرای معروف هراتست همراه بود. ویسی ازین مسافرت باز نگشت و در حین جهانگردی جهان را وداع گفت (۲) مگر از روی بعضی ماخذ دیگر چنین بر می آید که ویسی در حین مراجعت و باز گشت از کعبه شریفه در بین راه مسافرت فوت نکرده بلکه بعد از ادای فریضه حج به زیارت مدینۀ منوره شتافت و در آنجا متوطن گردید ویسی فقیر مشرب و بی بضاعت بود و مانند دیگر خوشنویسان و هنروران زمان نخواست از موقع استفاده کرده جاه و مقامی را اشغال نماید. درین تازه گی بدست نگارنده ماخذی رسیده که نظر به آن راجع به مجاور شدن مولانا ویسی در مدینه منوره یا کدام حرم مبارک دیگر شک و تردیدی باقی نمیماند این ماخذ همان تذکره مذکر احباب مولفه مولانا سید حسن بخاری است که شرح آن را پیشتر دادیم طوریکه همه میدانیم اصل نسخه تذکره مذکور که در برلین حفظ است به خط مولانا ویسی می باشد ویسی در اخیر این نسخه میگوید : (۳) ویسی هروی مجاور خاک حرم در راه نیاز کمتر از خاك قدم در نهصد و هشتاد و سه این نسخه نوشت او را بدعا یاد کنند اهل کرم ازین رباعی که گفته خود مولانا ویسی است ثابت است که ویسی تا ۹۸۳ هجری مجاور حرم بوده و تذکره مذکور را در زمان مجاورت خود استنساخ کرده است بعضی ها میگویند مولانا بعد از مدت طویلی اقامت در عربستان بالاخره عزم هند و سند نمود و در آنجا وفات کرد با اینهم رویهمرفته گذار شات زنده گانی ویسی مجهول مانده و هیچ ما خذی راجع به آن معلومات مفصل و اطمینان بخش نمیدهد. (۱) پاورقی صفحه ٦٠ لطائفنامه فخری . (۲) صفحه ٦٠ لطائفنامه فخری . (۳) صفحه ٣٤٥ نسخه خطی مذکر احباب که نزد جناب هاشم شایق افندی موجود است