Page 991

فتوحات اسلامی جلد ثانی ( ۳۹۸ ) حسن سیرت عمر رض مینمود اگر عثمان ولایت داده شود مردی است نرم خوی و اگر علی ولایت داده شود پس شخصی فقیه و عابد است سزاوار تر است نکه باعث کند مردمان را بر احق و اگر سعد را ولایت بدهند او نیز اهل منصب است و اگر او را والی ساختند پس اعانت نماید والیان بدرستیکه عزل نه نمودم او را بسبب ضعف و خیانت و نیک صاحب رأی است عبدالرحمن بن عوف قوال او را بشنوید و او را اطاعت نمائید و در روایت دیگر آمده است که عمر رضی الله عنه فرمود که در خلافت ازین شش نفر که رسول کریم وفات یافتند و از ایشان راضی بودند مستحق تر نمیدانم و فرمود که عبدالله همراه ایشان حاضر باشد و در امر خلافت دخیل نداشته باشد و اگر امر خلافت به سعد رسید و خلیفه شد فبها و اگر خلیفه دیگری تعیین باشد از وی معاونت بخواهند بدرستیکه عزل نکردم او را از امارت کوفه بجهت ضعف یا خیانتی بعد از ان فرمود که وصیت میکنم خلیفه که بعد از من است به پرهیزگاری خداوند و وصیت میکنم او را بمراعات در باره مهاجرین و انصار و نیز وصیت میکنم خلیفه را نیکوئی با اهل امصار چون عمر رضی الله عنه وفات نمود و بعد از دفن وی در جوار پیغمبر خدا والی بگردد حجره بی بی عائشه رضی الله عنها اصحاب شورا فارغ شدند و مجلس کردند عبدالرحمن بن عوف فرمود که اختیار را به سه نفر بدهید که هر کس را تعیین نمایند وی خلیفه باشد و نیز فرمود که امر خود را بعهده تفویض نمودم و سعد فرمود که امر را بدست عبدالرحمن بن عوف دادم و طلحه فرمود که امر را تفویض به عثمان نمودم بعضی میگویند که طلحه در آن سال حاضر نبود بعد از تمام بیعت بحضرت عثمان آمد چنانچه در مابعد بیان میشود بعد از ان علی و عثمان و عبدالرحمن بن عوف هر سه خلوت نمودند عبدالرحمن فرمود که خودم اراده خلافت ندارم از شما هر کدام که مردم تفویض خلافت را با وی نمایند و او ابراء میکند باید بهتر مردی را باقی مانده خلیفه سازد و حریص باشد بر صلاح حال امه حضرت علی و عثمان سکوت ورزید ند عبدالرحمن بن عوف فرمود که اختیار را بمن بدهید خداوند و دین اسلام بر من لازم گردانیده اند که فکر و اجتهاد نمایم بهتر یکی از شما دو نفر را خلیفه گردانم حضرت علی و عثمان فرمودند که اختیار بدست تو است بعد از ان خطاب نمود بهر یک را بفضل و حکمت که در وی وجود داشت و بتمامهربک عهد و پیمان نمود که هر یک از شما را که خلیفه گردانم باید که عدل کنید و در باره