Page 990

فتوحات اسلامی جلد ثانی (۳۹۴) حسن سیرت عمر رض دوباره بسخن در آمدند در تعیین نمودن خلیفه فرمود که بعد از سخن خود عزم نمود که مردی مقرر نمایم که باعث کند شما را برحق و اشاره بحضرت علی نمود باز پیش مصلحت دیدم که تحمل خلافت را بر کسی نکنم بعد ازان اهل شورای که اسامی شان به تفصیل ذکر میشود ایشان اخواند غیر از علی و عثمان همراه هیچیک سخن نزد فرمود یا علی شاید اینقوم قرابت ترا برسول کریم و فضلی که رسول کریم دختر خود را بتو تزویج نموده و فقه و حکمت که خداوند بر تو مهربانی نموده بدانند اگر تو خلیفه شدی از خدا وند خوف کن و عدل و داد را پیشه خود گردان بعد از ان متوجه عثمان شد فرمود یا عثمان شاید که قوم دامادی ترا بپیغمبر خدا و کلان سالی و شرف فضل ترابشناسند و ترابر امر خلافت مقرر نمایند و هرگاه امر خلافت بتو تفویض گردید بترس خدا وندرادراین امر خلافت و بنی ابی محیط بر رقاب مسلمانان باز نگردانی بعد ازان امر خلافت را شورا کردید در بین شش نفر که رسول مقبول صلی الله علیه وسلم وفات یافتند و از ایشان راضی بودند چنانچه ابن عمر و غیره روایت کرده اند و ایشان عثمان و علی و طلحه و زبیر و عبدالرحمن بن عوف وسعد بن ابی وقاص رضی الله عنهم است و شورا اینچنین نمود که خلافت ازین شش نفر بیرون نشود هر یکے اتفاق کنند مردم بران خلیفه باشد و اگر اختلاف واقعشد هر یکی اکثر مردم بروی آن شدند خلیفه وقت و اگر نفری هر طرف مساوی باشد حکم سازید عبداله بن عمر را هر یکی تعیین نمودند خلیفه است اگر مردم بحکم او راضی نشوند بقول جماعتی که عبدالرحمن بن عوف در آن ایشان است مقدم است بر قول فریق دیگر و امر نمود که عبداله در انجراء خود حضر مجلس نمایند که تعزیه او نیز بشود و بامر خلافت دخیل نباشد چون مردمان بیرون شدند فرمود که اگر علی را خلیفه نمایید بطریق حق با ایشان سلوک میکند و پسر وی عبدالله فرمود که چه چیز مانع است که علی را خلیفه خود نمی گردانی فرمود که مکروه میدانم اینکه تحمل نمایم خلافت را در زندگی و مردن شخص واردایت شده است که حضرت عمر رضی الله عنه بر عبدالرحمن بن عوف خلافت را عرض نمود عبد الرحمن فرمود یا عمر اگر از تو مصلحت می پرسم تو امر خلافت مصلحت میدانستی فرمود نه گفتم قسم عبد الرحمن گفت هرگاه اینچنین میداری باین امر پیشتر بگردو من عکمرانی از مردم نمیدانم که بر من راضی نشوند پس شورای امر کرد و شورا