Page 970

شماره ( اول ) سال دوم مجله کابل ( ٦ ) که این افعال فقط از عوامل خصوصیهٔ آن بشمار میرود دریافت میکند . و از همین نظریه است که افلاطون فلسفه را علم موهوم وارسطو فلسفه را تجسساتی راجع به اساس و نتایج آخرین اشیاء تعریف میکردند . چون فلسفه در علوم مخفیه تحقیق مینماید و استحصال علم بصورت آنی بظهور نخواهد پیوست و بهمین لحاظ تفکر لازم میشود . لهذا همین تفکر است که برای فلسفه اصول شده است پس تفکر هم در حقیقت تعریف فلسفه شد همیتواند . آیا چرا در فلسفه این سه نظریهٔ بزرگ یعنی تعمیم و تعمق و تفکر راجع به اشیاء لازم می افتد چونکه در بشر یک قوهٔ داخلیه طبیعیه بنام Curiosite ( تجسس ) نشو و نما نموده است و ( در بعض حیوانات هم موجود است ) انسان را مجبور مینماید که مقابل طبیعت تنها تما شا بین نبوده بلکه بفهمد و تفصیل دهد که چرا چیزیکه می بیند باین طور است که در نظر می آید ؟ مع مافیه ، آخرین مقصد فلسفه عبارت از تفصیل اشیاء بوده تعمیم و تعمق و تفکر و تفصیل کائنات شرائط ضروریهٔ آن ( فلسفه ) است . اگر چه در نزد یونانی ها فلسفه و سائینس بنابر ابتداء آغاز و تجدد از هم سوا نبوده ، هر دو را یکی می پنداشتند . لیکن بعد فیلسوف بزرگ فرانسوی Descart دیکارت فلسفه را نظر به موضوع و حقیقت و اصول اخذ آن از سائینس تفکیک و مجدداً یک شکل در زیر قوانین مثبته در آورد فرق بین سائینس و فلسفه این است که سائینس آهسته آهسته و با زحمت زیاد میخواهد حقیقت را کشف کند مثلیکه یک کاریگر معدن میخواهد با نوک کدال خود معدن را از زیر زمین خارج میکند ، فلسفه میخواهد که با یک Intuition ( کشف ) سریع حقیقت را تماماً کشف نموده بمثل یک انجنیر رگ های یک معدن را کشف کرده و یک نظر تمام ثروت داخلیهٔ آنرا معلوم و ظاهر نماید . آن علوم به سائینس تعلق دارد که از دانایان بزرگ : ( مثل از Thles اثبات طالیس ملیطی ۶۳۹ متولد قبل میلاد و کسوف ظاهر شد در ۲۸ مایو ۵۸۵ ق م و از Ptagor ریاضی و نظام شمسی ظاهر شد و از اودکس و اوکلید و ارشمید و نیوتون ، هندسه ریاضی ظاهر شد و غیره ... ) ظاهر شده است که در سابق اکثراً این چیز ها را بنام فن Art یاد میکردند ٦