Page image — the source of record
Machine transcription
صفحه (٤٩) سال اول - مجلهٔ کابل شماره (۱۰)
محلی گردید، بزرگترین این سلسله های ولایتی همان رتبیل های کابل است که
تا اواخر قرن نهم مسیحی دوام نمودند. هكذا رؤسای مقتدر محلی پشاور وصفحات
شمالی پشاور که با استقلال داخلی زنده گی مینمودند. در تمام این مدت ( تا ظهور
اسلام ) دیانت بودائی بر ولایت گندهارا حکمرنما بود ولی بمرور زمان زبان اصلی
اریائی قدیم افغانستان در گندهارا متروك گردیده و جای خود را بزبان پشتو
گذاشت ، وقسماً در حصص شمالی گندهارا لهجه های مختلفهٔ محلی از قبیل با جاوری قدیم
و پشه ئی(تا هنوز نمونهٔ آن در بعض دره های نجر او باقیست) ظهور نمود، بعض محققین
مغرب زبان موخرالذكر را از شعبهٔ السنهٔ هند شمار کنند ، ولی هنوز تحقیقات درستی
درین زمینه نشده و نتیجهٔ ثابتی بدست نیست . این لهجه های محلی مخصوص
بقایای شاخهٔ دادیکای بخدانه ( تاجيك ها ) در ولایت کندها را بوده و ربطی بشعبهٔ
گنداریها نداشت . نفوذ بودائیت با زبان هندی وعلم سانسکریت یکجا درافغانستان
و ارد شد ، وحتی یکوقتی دروادی پشاور بقول انسکلپیدی اسلامی بریتانی زبانی
که گفتگو میشد یکقسم پرا کرت Pracrit ( آن السنه هندی که بعد از
ظهور بودا ومتروك شدن سا نسكريت ( ٦ قرن ق . م . ) پیدا و به پنج قسمت
عمده تقسیم شده ) بوده که بزبان اریائی افغانستان و پشتو ربطی نداشت . بهر حال
دردورهٔ اسلام این لهجه های مختلف اعم از انکه هندی بود یا اریائی جای خودش
را من حيث العموم بزبان پشتو گذاشت ، تنها در قسمتی از لغمان زبان فارسی
کوهستانی میان قسمتی از داديك ها مروج و با پشتو آمیخته گردید .
راجع بمدنيت وصنايع گريكو بودك ( يونان وبودا ) در ولایت گندها را ،
حفریات علمی معلومات خوبی بدست میدهد . در قرن گذشته مستر مسون
Masson انگايز ودوسه نفر همکاران او درهدهٔ مقدسه حفریاتی کرده و در
استوپه ها Stupa خسارهٔ زیادی رساندند ، معهذا سر رشتهٔ از آثار قیمتدار
Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. How this was measured.