Page 333

صفحه ( ٩ ) سال اول ـ مجله كابل شماره ( ٦ ) و تفريق برای جميع اشیاء یکی از نظامات عادیه است ، تركيبات صنعي مثل كلمات در يك كتاب لغت الفبائی و یا اسامی گلها در سیستم ( لینیاس ) (۱) علم نباتات ، برای آموز كاران مدارج ابتدائی از معاونتهای مفیده است ، ولی اگر محض باستعمال آنها قناعت شود بعوض اینکه فایده از آنها متصور نخواهد بود ، موانع زیادی را در تعليمات حقیقی وارد خواهند كرد چيزيكه يك جوان بايد مطمح نظر خود قرار دهد اينست كه عادت بگیرد تا تمام اشیاء را بنابر ارتباط تناسبات طبیعی شان بهم مربوط دارد ؛ این مقصد در نتیجه ترکیب نظریات وسيعة اثرات عمومیه ، با مشاهدات دقیقانه صفات مخصوصه ، حاصل شده میتواند . نامهای که از طرف عوام الناس بگلها داده میشود ، مثالهای سر سری یکرنگی بدون کوشش تمیز است . مثلاً شقایق بخیال اینکه سوسنی است که بر آب می روید « سوسن آبی » نامیده میشود ، حال آنکه سوسن و شقایق هيچيك ربط حقیقی بهم ندارند ، در مقابل آن یکنفر عالم علم نباتات که بکمال دقت و خورده بینی خصایص و اجزای نباتات را در زیر مشاهده گرفته است ، شقایق را از قبیل گلهای گلمنار و خشخاش تفريق ميكند و برای این تخصيص و تفریق خودش دلایل معقولی برای شما اقامه کرده میتواند. برای اینکه درین عمر حركت و هیجان در احداث عادت مشاهدات کمکی کرده باشم ، جوانان را مشوره میدهم که از معاینه موزه خانه های محلی باوقات متعدده که وقت شان اجازه دهد غفلت نورزند ؛ و وقتیکه در آنجا تشریف داشته می باشند ، دقت و توجه خود را على العموم ، بهمان يك چیز که مخصوص ترين و مهمترین اشیاء آن مقام باشد ، جلب و عطف نمایند . اگر بطرف هر چیز دیده شود هیچ چیز بخاطر نخواهد ماند . ( باقی دارد ) ( ١ ) Linnas لیناس عالم متبحر و معروف علم نباتات .