Page image — the source of record
Machine transcription
( صفحه ١٢٤ )
کابل
( شماره چهارم و پنجم )
حساب را که تصنیف است از محقق و تحریر مدقق شیخ بهاء محمد بن حسین عاملی ( آملی ) رحمة الله علیه مشتمل بر قواعد شریفه و فوائد لطیفه با شارت خلاصه دودمان سیادت ، منتخب خاندان وزارت میر محمد سعید این میر محمد یحیی ادام الله اقباله و ضاعف اجلاله ترجمه کردم که چون آن نسخه خلاصه نام داشت این نسخه را منتخب نام نهادم . . . . نام تاریخ تألیف این رساله است و این رساله بنابر ترتیب کتاب مرتب است بر مقدمه و ابواب .
در آخر آن حل مسئله ایست از حساب و رشته نظم که دو بیت اخیر آن این است : -
منکه هستم فقیر لطف الله
خاکپای هنر وران کبار
بمهندس شهیر در افواه
پور استاد احمد معمار
نمره نسخه کتابخانه دفتر هند ٢٢٥١ و تاریخ کتابش ٣ شعبان ١١٤٥ است تاریخ نسخه حیدر آبادی ١٢٤٣ ه است که نمره آن در کتابخانه نمبر ٢١١ ریاضیات فارسی میباشد نسخه مسلم یونیورستی در کتابخانه سبحان الله خان است به نمره ٥١١/٣ که نامش ترجمه خلاصة الحساب و تاریخ کتابتش (۱۸۳۹) میباشد نسخه جامعه ملیه نمره اش ٧٦ سلسله مخطوطات است اما تاریخ ندارد .
ه ـ آسمان سخن ضمیمه ایست بر تذکرة الشعرای فارسی دولتشاه سمر قندی مؤلفه ( ٨٩٣ ه ) که پانهمه اغلاط جذابی هم دارد و ازین جهت تا کنون منظور ارباب سخن آمده . اصل تذکره فارسی و نثر و بر هفت طبقه قسمت یافته در عهد اکبر قاضی کرمانی از شعرای آنعصر تذکره مذکور را بر رشته نظم در آورده ده طبقه تکمیل نمود لطف الله بر نسخه قاضی دو طبقه دیگر نیز افزوده دوازده طبقه ساخت و بمناسبت بروج دوازده گانه فلکی ، نامش « آسمان سخن » گذاشت .
تمام این کوایف را لطف الله مهندس در دیباچه کتاب ذکر کرده . نسخه آن در کتا بخانه شاه اود بود داکتر اسپرنگر در صفحه ( ٧١٦ ) از فهرست این کتابخانه ذکری ازین کتاب نموده است حال در کتاب خانهای دیگر سراغی ازین کتاب نمیدهند معلوم نیست ورق گردانی ایام اوراق آنرا کجا پریشان ساخته باشد .
تکمله لطف الله مهندس بر منظومه قاضی ٢٥٠ بیت است که در هر بیت شاعری را ذکر میکند بیت اول آن این است :
نخست ذکر خدائی که آسمان سخن
بیافرید محیط نه آسمان کهن
داکتر اسپرنگر در فهرست مذکور سیزده بیت را از طبقه دوازدهم نقل کرده که مشتمل است برا سامی شعرای عهد شاه جهان وازان بر می آید که لطف الله شعرای بعد از ادورا کبر ی را دو طبقه نموده طبقه اول را به شعراء عهد جهانگیر ودوم را به شعرای عهد شاه جهان مخصوص گردانیده سیزده بیت مذکور این است :
٤٢٤
Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. How this was measured.