{"book":"adl0986","page":3036,"text":"( صفحه ١٢٤ )\nکابل\n( شماره چهارم و پنجم )\n\nحساب را که تصنیف است از محقق و تحریر مدقق شیخ بهاء محمد بن حسین عاملی ( آملی ) رحمة الله علیه مشتمل بر قواعد شریفه و فوائد لطیفه با شارت خلاصه دودمان سیادت ، منتخب خاندان وزارت میر محمد سعید این میر محمد یحیی ادام الله اقباله و ضاعف اجلاله ترجمه کردم که چون آن نسخه خلاصه نام داشت این نسخه را منتخب نام نهادم . . . . نام تاریخ تألیف این رساله است و این رساله بنابر ترتیب کتاب مرتب است بر مقدمه و ابواب .\nدر آخر آن حل مسئله ایست از حساب و رشته نظم که دو بیت اخیر آن این است : -\nمنکه هستم فقیر لطف الله\nخاکپای هنر وران کبار\nبمهندس شهیر در افواه\nپور استاد احمد معمار\nنمره نسخه کتابخانه دفتر هند ٢٢٥١ و تاریخ کتابش ٣ شعبان ١١٤٥ است تاریخ نسخه حیدر آبادی ١٢٤٣ ه است که نمره آن در کتابخانه نمبر ٢١١ ریاضیات فارسی میباشد نسخه مسلم یونیورستی در کتابخانه سبحان الله خان است به نمره ٥١١/٣ که نامش ترجمه خلاصة الحساب و تاریخ کتابتش (۱۸۳۹) میباشد نسخه جامعه ملیه نمره اش ٧٦ سلسله مخطوطات است اما تاریخ ندارد .\nه ـ آسمان سخن ضمیمه ایست بر تذکرة الشعرای فارسی دولتشاه سمر قندی مؤلفه ( ٨٩٣ ه ) که پانهمه اغلاط جذابی هم دارد و ازین جهت تا کنون منظور ارباب سخن آمده . اصل تذکره فارسی و نثر و بر هفت طبقه قسمت یافته در عهد اکبر قاضی کرمانی از شعرای آنعصر تذکره مذکور را بر رشته نظم در آورده ده طبقه تکمیل نمود لطف الله بر نسخه قاضی دو طبقه دیگر نیز افزوده دوازده طبقه ساخت و بمناسبت بروج دوازده گانه فلکی ، نامش « آسمان سخن » گذاشت .\nتمام این کوایف را لطف الله مهندس در دیباچه کتاب ذکر کرده . نسخه آن در کتا بخانه شاه اود بود داکتر اسپرنگر در صفحه ( ٧١٦ ) از فهرست این کتابخانه ذکری ازین کتاب نموده است حال در کتاب خانهای دیگر سراغی ازین کتاب نمیدهند معلوم نیست ورق گردانی ایام اوراق آنرا کجا پریشان ساخته باشد .\nتکمله لطف الله مهندس بر منظومه قاضی ٢٥٠ بیت است که در هر بیت شاعری را ذکر میکند بیت اول آن این است :\nنخست ذکر خدائی که آسمان سخن\nبیافرید محیط نه آسمان کهن\nداکتر اسپرنگر در فهرست مذکور سیزده بیت را از طبقه دوازدهم نقل کرده که مشتمل است برا سامی شعرای عهد شاه جهان وازان بر می آید که لطف الله شعرای بعد از ادورا کبر ی را دو طبقه نموده طبقه اول را به شعراء عهد جهانگیر ودوم را به شعرای عهد شاه جهان مخصوص گردانیده سیزده بیت مذکور این است :\n٤٢٤","chars":2077,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0986/03036.jpg","first_page":1,"last_page":3124,"title":"Kābul : ʻilmī, adabī, ijtimāʻī, tārīkhī کابل : علمى، ادبى، اجتماعى، تاريخى","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0986/3036","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0986/canvas/3036","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0986/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0986_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}