Page 2936

( صفحه ٤٢ ) کابل ( شماره چهارم و پنجم ) و بی آلایش که ناشی از اوضاع طبیعی آن سر زمین است خصوصیا تی از خود داشته و در انداز شاعر انه خود بواسطهٔ مشاهدات آزادانه و بی تکلف يك نوع ندرت و جنبه وطنيت پیدا کرده است ـ استعارات و تشبیها تی که شاعر روه در غزل ها و اشعار عشقی استعمال نموده است آ ئینه ئیست از مشاهدات عمیق زشت و زیبائی محیط طبیعی وطـن . لہذا نظر باین خصایص از اشعار پښتو مضمون مختصری بطور نمونه تقدیم میکنم تا بطور اجمال این خصوصیت شاعری پښتون را ظاهر کرده باشم : ـ شعرای کوه پا یه راجع بموسم فرح بخش و خوشگوار بهار هر يك مضامین شاعرانه بسته انـد و بعلتی که بهار وطن ما هم بمانند اشیای داخلی و مخـصو ص این محیط کوهستانی امتيازات خاصی دارد و شاعر برای مشاهده خود منظرهٔ مخـصو صی را در نظر گرفته ازان وصف میکنه و همچنان پښتل موسم بهار سا ئر مواسم سا ليا نه و طن ما هم به حیث مجمو عی خصایص و امتیا زاتی را حا ویست مانند زمستان که سرمای شد ید ، بادهای تند و سر د داشته در بعضی مواقع برای فرا هم آورد ن انبارهای برف مخصوص ا ست اینچنین مو سم تموز به شدت گرمی و باد های گرم و سیل ها امتیا ز دارد ـ تیر ماه یا خزان مو سم بیماری و نا خوشی ا ست هر کس با چهره زرد و زار در بستر ناتو ا نی و تب های مو سمی افتاده ا ست و بنا بر ان میتوان گفت مو سمیکه بر ای طبع آ زمائی شاعر افغان مناسب و موزون تر ا ست مو سم سر سبز و پر گل و روح نواز بهار ا ست که زمستان سرد و تموز سوز نده را از هم جدا سا خته برای شاعر ( روه ) يك روح نشاط انگیـز جد یـد ی میبخشه ـ مرا تع و د شت ها کو هسار و پشته ها همه پر از گل و ریاحین میشود چنانکه در بعضی جا ها گلهای آتشیـن و در بعضی گلهـا ی طلائی و در جائی پیغمبر گل و در جالی نقشه و همچنان و جود کشت زارهای سرسبز و چمن ها ی ز مرد ین ، د ر یا و جویبارهای از آب روان ، گاهی تند و گاهی ملایم آمدن قطرات باران از هوا ، ا هتراز و وزش روح افزای هوای نسيمى هريك بطرا وت و قشنگی این محیط ا فزود ه گویا آنرا نمونه از بهشت بر ین مینماید . بلبلان در هر طرف آوازه خوا نی میکنند پروانه ها بيك صورت جنون آمیزی بعشق گل و ا ز هار شیدا گشته ، در ا طراف آن طواف می نما یند ـ جوا نان و د و شیزه ها ی ا فغان غنچه های ا ز گل خو د رو ر ا بسـر وگریبان خود زد ه غـزل ها و ا شعار یکه حاکی ا ز ضمير پا ك و قلب محبت ا ند ود آ نها ست بآهنگ ها ی مخصوص ملی خود تر نم می نمایند بدیهست در چنین مو سمی و در ا عما ق چنین يك حیات پر سوز و نشاط ا نگیز ، طبیعت و قریحه شاعر نیز به پیما نه سر شاری بهیجان آمده قدوم بها ر را بو سیله ا شعار و غـزلها ی آبدار خود ا ستقبا ل میکنند و با مضا مین ر نگین و کلما ت ر فیقی ازان و صف مینماید . مادر پنجا نمونه های چندی از چنین ا شعا ر را با ا شعار مضا مین مختلف ذیلاً تذ کا رمینمائیم : کالریج شاعر مشهور ا نگلیس در شعر معروف خود ( Ancient Marine ) کثرت ٣٤٢