{"book":"adl0986","page":2936,"text":"( صفحه ٤٢ )\nکابل\n( شماره چهارم و پنجم )\n\nو بی آلایش که ناشی از اوضاع طبیعی آن سر زمین است خصوصیا تی از خود داشته و در انداز شاعر انه\nخود بواسطهٔ مشاهدات آزادانه و بی تکلف يك نوع ندرت و جنبه وطنيت پیدا کرده است ـ\nاستعارات و تشبیها تی که شاعر روه در غزل ها و اشعار عشقی استعمال نموده است آ ئینه ئیست از مشاهدات\nعمیق زشت و زیبائی محیط طبیعی وطـن . لہذا نظر باین خصایص از اشعار پښتو مضمون مختصری\nبطور نمونه تقدیم میکنم تا بطور اجمال این خصوصیت شاعری پښتون را ظاهر کرده باشم : ـ\n\nشعرای کوه پا یه راجع بموسم فرح بخش و خوشگوار بهار هر يك مضامین شاعرانه بسته انـد\nو بعلتی که بهار وطن ما هم بمانند اشیای داخلی و مخـصو ص این محیط کوهستانی امتيازات خاصی دارد\nو شاعر برای مشاهده خود منظرهٔ مخـصو صی را در نظر گرفته ازان وصف میکنه و همچنان پښتل\nموسم بهار سا ئر مواسم سا ليا نه و طن ما هم به حیث مجمو عی خصایص و امتیا زاتی را حا ویست مانند\nزمستان که سرمای شد ید ، بادهای تند و سر د داشته در بعضی مواقع برای فرا هم آورد ن انبارهای\nبرف مخصوص ا ست اینچنین مو سم تموز به شدت گرمی و باد های گرم و سیل ها امتیا ز دارد ـ\nتیر ماه یا خزان مو سم بیماری و نا خوشی ا ست هر کس با چهره زرد و زار در بستر ناتو ا نی\nو تب های مو سمی افتاده ا ست و بنا بر ان میتوان گفت مو سمیکه بر ای طبع آ زمائی شاعر\nافغان مناسب و موزون تر ا ست مو سم سر سبز و پر گل و روح نواز بهار ا ست که زمستان\nسرد و تموز سوز نده را از هم جدا سا خته برای شاعر ( روه ) يك روح نشاط انگیـز جد یـد ی\nمیبخشه ـ مرا تع و د شت ها کو هسار و پشته ها همه پر از گل و ریاحین میشود چنانکه در بعضی جا ها\nگلهای آتشیـن و در بعضی گلهـا ی طلائی و در جائی پیغمبر گل و در جالی نقشه و همچنان و جود\nکشت زارهای سرسبز و چمن ها ی ز مرد ین ، د ر یا و جویبارهای از آب روان ، گاهی تند و گاهی ملایم\nآمدن قطرات باران از هوا ، ا هتراز و وزش روح افزای هوای نسيمى هريك بطرا وت و\nقشنگی این محیط ا فزود ه گویا آنرا نمونه از بهشت بر ین مینماید . بلبلان در هر طرف آوازه\nخوا نی میکنند پروانه ها بيك صورت جنون آمیزی بعشق گل و ا ز هار شیدا گشته ، در ا طراف\nآن طواف می نما یند ـ جوا نان و د و شیزه ها ی ا فغان غنچه های ا ز گل خو د رو ر ا بسـر وگریبان\nخود زد ه غـزل ها و ا شعار یکه حاکی ا ز ضمير پا ك و قلب محبت ا ند ود آ نها ست بآهنگ ها ی\nمخصوص ملی خود تر نم می نمایند بدیهست در چنین مو سمی و در ا عما ق چنین يك حیات پر سوز\nو نشاط ا نگیز ، طبیعت و قریحه شاعر نیز به پیما نه سر شاری بهیجان آمده قدوم بها ر را بو سیله\nا شعار و غـزلها ی آبدار خود ا ستقبا ل میکنند و با مضا مین ر نگین و کلما ت ر فیقی ازان و صف\nمینماید . مادر پنجا نمونه های چندی از چنین ا شعا ر را با ا شعار مضا مین مختلف ذیلاً تذ کا رمینمائیم :\nکالریج شاعر مشهور ا نگلیس در شعر معروف خود ( Ancient Marine ) کثرت\n\n٣٤٢","chars":2476,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0986/02936.jpg","first_page":1,"last_page":3124,"title":"Kābul : ʻilmī, adabī, ijtimāʻī, tārīkhī کابل : علمى، ادبى، اجتماعى، تاريخى","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0986/2936","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0986/canvas/2936","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0986/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0986_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}