Page 2841

( صفحه ٦٧ ) ادبستان قندهار ( سال ثانی ) (توجیه هشتم) یا بود نی آنکه گوید با فغان من نیم جز بی نشانی از نشان نیست از من جنبش و آرام من نفی من ظاهر بود از نام من (۱) اندیرین معنی شنو بیتی زمن : از کلام « جامی » شیرین سخن « واصل است آنکس که گوید دم بدم من نیم جز موج دریای قدم » من بکلی گشته ام از خود فنا - بینوائی را کجا باشد نوا (۲) بی نشان بودم نشانم شد پدید - پرده مستوریم آخر درید دعوی هستی بود از خود کنیم گر چه ظاهر گشته ام اما نیم (۳) هر زمان گویم بآواز بلند من نیم در بند چندین بند بند (٤) ناله ام باشد گره اندر گلو بی نوایم از لب دمساز او (ه) من ز وصف او بگویم چون نیم ناله جانسوز باشد از ویم (٦) هست از وی نغمه زیر و بم چون تهی از خویش باوی همدمم (۷) نفخه او کرد اندر من اثر نیست زان از هستی خویشم خبر از خود و از هستی خود رسته ام با لب دمساز او پیوسته ام کرده تا تیغ فراقم بند بند چون ننالم زار از بخت نژند ؟ چون نسوزم چون ننالم زار زار من که دورم مانده از یار و دیار چون جدا گردیده ام از اصل خویش ناله دارم از برای وصل خویش اندرین غربت غم حب الوطن آتشی افروخته در جان من از غم دوری حکایت میکنم زین جدائی ها شکایت میکنم « کز نیستان تا مرا ببریده اند از نفیرم مرد وزن نالیده اند « آتش عشق است کاندر نی فتاد جوشش عشق است کاندر می فتاد » (۱) نی حرف نفی با اسم نی تجنیس خطی دارد (۲) بی نوا و نوا درین بیت چقدر شیرین است (۳) نیم یعنی نیستم و نی ام یعنی نی هستم هر دو معنی را میدهد (٤) سه بار تکرار بند و نیم نیزید و معنی درین بیت کمال نزاکت ادیبانه است . (ه) کلمة دمساز و بی نوا در ین بیت چقدر موزون افتاده ! (٦) نیم درین بیت باز بد و معنی چون نی شکر است (۷) کلمات تهی و هم دم بانی تناسب خوبی دارد ! ٢٦٧