Page 2594

( صفحه ٥٦ ) کابل ( شماره اول و دوم ) این شکل عائلوی که عدداً زائد از صدها نفر بوده در تحت عنوان کلان و قوتم واحدی میزیستند رفته رفته کوچکتر شده بشکل عائله های امروزه درآمد (۱) گرچه شکل کلان از روی عدد مبدل به شکل عائله های امروزه شد اما باز هم از نقطه نظر حقوقی دارای امتیازاتی بود که نمی توان آن را با عائله های معاصر طرف تطبیق قرار داد چه در آن عائله ها مفهوم قریبت به عائلۀ غیر از مفاهیمی بود که امروز ما از کلمه اقارب در فامیل ها میگیریم مثلاً ما امروز در زندگانی فامیل نیا بر اقتضای غریزه حب ذات (۲) هیچ فرق وتفاوتی در بین اولاد ذکور واناث قائل نشده هر دو را تاسن رشد بطور مساوی اهمیت داده در تربیت آن ها میکوشیم و ایشان هم بسائقه همان روابط وعلائق خدادادیکه طبعاً آنها را باوالدین وصل میکند در برابر پدر و مادر بطور تساوی اظهار اطاعت و انقیاد واحیاناً حرمت و صداقت مینمایند ؛ این وضع دوام میکند تاسن بلوغ و بعدازان هم با اینکه هر دو مالك مطلق نفس خود می شوند معهذا در برابر والدین همچنان محتاطانه و محترمانه سلوک مینمایند گویا درین وقت بجز همان تقسیمات و مراتب حقوقی که شریعت در اموال موروثه والدین بنام ترکه و میراث قائل شده و آنهم خالی از يك سلسه حکمت های بالغه خداوندی نیست دیگر از جنبه معنویات تفاوتی وجود ندارد و ازین جاست که اولاد بهرسنی که برسد باز هم قومیت و نسب والدین بالاخص والد خود را دارا میباشد ولی در عائله های قدیم چنین نبود چه اولاً فرق فاحشی در بین اولاد ذکور و اناث وجود داشته اکثراً اولاد اناث را در حكم يك مخلوق متوسطى بين انسان وكائنات سافله حساب میکردند دوم بر خلاف این مسئله که امروز اولاد زیاده تر از قومیت مادر قومیت پدر خود را حائز می باشد در آنوقت اولاد نه به توتم پدر بلکه منسوب به توتم مادر میبود مثلاً اگر زنی را از قبیله بنی اسد به زوجیت (۱) ترجمه و تلخیص از عالم وفيلسوف اجتماعی تورکيه ضيا كوك آلپ بك منطبعه مجله تتبعات ملی چاپ استانبول (۲) حب ذات غریزه ایست که انسان را وادار به تاهل نموده بنای عائله ها را میگذارد . ٥٦