Page image — the source of record
Machine transcription
شماره (دوازدهم) سال دوم مؤلفات درافغانستان (۷۳)
(٦) موسیقی (٧) الهیات است .
باستثنای قسمتهای منطق، طبیعیات والهیات، مابقی آن که عبارت از مجموع قسمتهای
ریاضی بوده ، ومصنف (شیخ) در دیباچه کتاب اشاره به آن کرده است . همگی بقلم
ابوعبید عبد الواحد ابن محمد الجوزجانی تالیف یافته ، وبر سبیل تتمه در بین قسمتهای
طبیعیات والهیات افزود شده است .
وچنانکه خود مؤلف (ابو عبید) (۱) در مقدمه آن تذکار می نماید ، علت عمده
تالیف این قسمت را چنین شرح داده مینویسد : «هنگام اتصال خود بخدمت شیخ، باقتناء
تصانیف و تحصیل کتب و رسائل او نهایت حریص بودم . و از جمله تصانیف بزرگ او
(شیخ) بعد از شفا این کتاب (اعنی نجات) است و دران از منطق، طبیعیات والهیات
بطوریکه دیده شد بحث رفته . وبنا برعوایق که دامنگیر او شد ، تفرغی برای ایراد قسمتهای
ریاضی آن حاصل کرده نتوانست ، کتاب مذکور را بدون ریاضیات باقی گذاشت .
و ازانجائیکه در نزدمن کتب مصنفه او (شیخ) درریاضیات موجود بود ، بمثل کتاب او
در اصول هندسه (مختصر کتاب اقلیدس) که دران مقداری از هندسه ذکر یافته
که اگر کسی آنرا بداند راهی به معرفت مجسطی خواهد یافت .
و کتابی در ارصادا لکلیه و معرفت ترکیب افلاک ، (تقریباً مختصر از مجسطی)
وکتابی در علم موسیقی . پس دیدم اگر رسائل مذکور را در ریاضیات ، تصنیف نمایم
هر آئینه تمام مصنفات او (شیخ) بطوریکه اشاره در دیباچه کتاب نموده است کامل
میشود .
مر آن هنگامیکه در آرتماتيك رساله از شیخ (که شباهتی باین رسائل بهمرساند)
موجود نیافتم ، مناسب دیدم اینکه از کتاب او در آرتماتيك ، رساله ئی را نیز مختصر نموده
آنرا تودیع نمایم ، تارهنمائی بمعرفت علم موسیقی و نسبتهای مستعمله که در آن است نماید .
لهذا این قسمت را نیز اضافه نمودم .
(۱) ابوعبید عبدالواحد ابن محمد الجوزجانی از تلامیذ ومصاحبین ابن سیناست ، علاوه برقسمت
ریاضیات نجات شرح حال مفصلی از شیخ را نیز نگاشته است .
۱۲۱۱
Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. How this was measured.