Page image — the source of record
Machine transcription
صفحه ( ٤٨ ) سال اول ـ مجلۀ کابل شماره ( ٤ )
والحاصل چنانیکه قبلاً اشاره کردیم تخارها در حدود دو قرن قبل الميلاد در بلخ نفوذ پیدا کردند ، و بعد از صد سال سکونت در باختر طائفه از آنها بنام کوشانی ترقی کرده ، و بتدریج قسمت عمده هندوستانرا مسخر ساختند . سلاطین کوشانی از پیروان جدی دین بودا بشمار میرفتند . از قرن سوم بعد الميلاد کوشانی ها بجانب بلخ رانده شده ، و در تحت سلطه ساسانیان در آمدند ، فقط شعبه از اینها در کابل تا حدود قرن پنجم با یکنوع حاکمیتى باقی بود ، که مسکوکات پادشاه قرن پنجم کوشانی کابل تاپيكى ماليك نام در موزۀ کابل موجود است .
حدود سیاسیه افغانستان در عهد کوشانیان توسیع ، و عمرانات وصنایع اینعهد مخصوصاً صنعت حجاری و مجسمه سازی تکمیل گردید . در نتیجه محاربات سنگینی که در حدود دو نیمقرن بعد الميلاد بین کوشانی ها و فارس واقع شد ، دائرۀ نفوذ کوشان شاهان در صفحات جنوب هندوکش محدود گردید .
چنانیکه گفتیم نفوذ سیاسی قوم تخار از بلخ آغاز میکند ، ازان رو لازم می آمد ما در مورد سلطنت کوشانی ها ، در ضمن وقایع باکتریا سخن بگوئیم . ولی بمناسبت نام تخارستان خواستیم درینجا شمه از احوال آنها بحث کرده باشیم ، لهذا باین مختصر اکتفا رفت . برای آنکه این سلسله از دست نرود مناسب است از طائفه دیگر تخارها یعنی دولت هیاطله نیز سخنی چند گفته آید :
بعد از سقوط کوشانیان در باختر طایفه یفاتله که اعراب آنها را هیاطله خواندند ، به تشکیل سلطنتی در بلخ پرداختند ، و متعاقباً برمناطق جنوبی هندو کوه استیلا جستند . یادگار یفاتله ها در تخارستان بقول بار تولد شهرهای بود بنام یفتل كه یکی آن در تخارستان سفلی و حاليا سوای نام نشانی ندارد ، و دیگری در تخارستان علیا تا هنوز بشكل قريه
Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. How this was measured.