Page 231

صفحه (٤٢) سال اول - مجله کابل شماره (٤) مل و اسپنسر بهره داشته باشد که اصل تصانیف شان بلسان انگلیسی است و قس علی هذا . بنا برین تصنیفات اگر کسی تنها يك دولت را ذریعه تعلیم ساختن بخواهد ، باز در عالم علم ابواب جمله تحقیقات و تفحصات علمیه بيك روز مسدود میشود . اگر مصطلحات زبان قدیمه را بزبان پارسی جدید بگردانیم هم قابل اعتراض و گرفت نباید بشود زیرا که از مصطلحات عرب بعضی اوقات همان اشکالات پیش میشود که امروز انگلیسی را از دست مصطلحات لاطینی حاصل است وعکس این برای آلمانی ها مصطلحات تراشیده زبان خود شان آسانیها پیدا نمود ، خوبی لغات علمیه همین است که هر کس او را زودتر بفهمد و به آسانی حفظ نماید مثلا بجای كثيرة الرجل ، اخطبوطیه ، شوکیته الجلد ، مسلخج الجلد ، سلحفیه ، ومستقيم الاجنحه ، باید کثیر پا ، خار پشت ، گداز جلد ، غلاف پوش وراست پر استعمال بکنیم ، زبان فارسی برای مصطلحات خیلی موزون افتاده زیرا که پیش زبان آلمان درین زبان هم دوالفاظ را يکجا نموده يك لفظ مركب ساختن روا و سهل است ، برای سهولت تراجم علمیه و ادبیه چند لغات مصطلحات که از روی شان استفاده بر داشته میتوانیم برای آسانی مترجمین و متلاشیان علم در ذیل درج میکنیم : - (۱) يك كتاب مصطلحات در سنه ١٨٧٤ از طهران شایع شده است که بیانش مصطلحات طب مغرب ، و علم الانسان در فرانسه ، انگلیسی ، آلمانی و فارسی درج است . (۲) در زبان اردو يك كتاب موسوم « بفرهنگ اصطلاحات علمیه » را (۱) تاحال جز اين يك كتاب مستند دگر هیچ لغات مصطلحات جدید علمیه به تکمیل نرسیده