Machine transcription
شماره: (٤) سال اول ـ مجلۀ کابل صفحه (٤١)
وعلم بمثابه مظروف که هیچ پابند ومحتاج کدام ظرف مخصوص نمیباشد، علم بعينه مثل آب است که بذریعۀ تراجم میان هر ظرف زبان منتقل میتواند بشود واگر علوم را بلسان حقیقی شان مطالعه کرده شود باز باید جهت حصول هر شاخ وشعبۀ کدام علم جدید کم از کم به دانستن هفت هشت زبان اورپا موفق باشیم هر مسئله جدید وبحث معرکته الآرا خواه بفلسفه و حکمت تعلق داشته باشد یا بعلوم وفنون، یا بکدام اصول جدید واکتشاف و اختراع نو واسطه داشته باشد اگر دقت فرموده شود معلوم خواهد شد که هر ملك اروپا دارای ماهرین ومتخصصین آن علوم است که بتعلق آن يك شعبهٔ علمی بزبان ولسان مخصوص ملکی خود چندین تصانیف کرده بمعلومات اضافه نموده است، بنابرین درین عصر برای هريك شعبۀ علمی ومضمون فنی تا وقتیکه رجوع بتراجم زیاد نشود، پنج شش لغت ولسان دانستن هم مکتفی نیست .
امروز در زمین مغرب چنان مملکتی نیست که ذرائع تعلیم وتربیت فقط ترجمه نباشد تعلیم علوم صحیحه بجز تراجم امکان ندارد، هر شاخ و شعبۀ علم محتاج ترجمه است، برسبیل تمثیل امروز اگر کس بخواهد که تنها از فلسفۀ جدید بهرۀ بردارد برای او لازم است که کم از کم نوشته های بیکن وبرنو وغیره باخبر باشد که اصل تصانیف شان بزبان لاطینی است ـ نسبت دی کار، کانت وروسو، که مصنفین زبان فرانسه اند خوب واقف باشد، از هیکل، کانت، فشتی، شلیگل، نطشی، وغیره که اصل تصنیف شان بلسان آلمان است خبر داشته باشد.
از اسپینوزا خوانده باشد که اصل تصانیفش بزبان دچ است، از کروچی وغیره با خبر باشد که اصل تصانیفش بزبان اطالویست، از نوشته های برکلی،
Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. How this was measured.
