Page 198

صفحه ( ۹ ) سال اول - مجله كابل شماره ( ٤ ) بهر حال وقتا که ما معترف شدیم که هر انسان فطرتاً عاقل است و در سایه عقل میتواند مصدر هر کار خوبی شده و بمشی طریق سعادت مستعد وقابل رفتار است پس لازم میشود که موانع و عوارض را جلو گیری کرده آنچه عقل را علیل یا دوچار وقفه و تعطیل میدارد بدفاع آن باید قیام نمائیم ! مثلاً : چیزیکه تا حالا موجب فتور وعلت عقل شناخته شده ، عدم تجارب و نقص معلومات است که عقل را بحال و قفه و تعطیل میگذارد ، ثالثاً صرف قوای دماغ است بموهومات ووسوسه ها و اندیشه های باطله که انتظام وقوت احساس را ضائع داشته و ازین راه بعقل ضعف پیش میشود یا افراط کردن بمطالب حیوانی از قبیل جماع و مسکرات که مولد ضعف اعصاب و دماغ شده ضرر فوق را تولید میدارد که غا لباً انسان در اثر حدوث امراض وعا رضة بلیات غیر ارادی بآن دو چار میشود یا بواسطه اعتیاد باین بلیه گرفتار میگردد . وقتاً که ما نظر بوجود این اجمال امراض عقلی را شناخته و برضد آن داخل اقدامات و مصروف معا لجه گردیدیم ، البته عقل ما از خطا وضعف نجات یافته اکمال میگردد ! آنوقت ما میتوانیم در سایۀ عقل سلیم و بوسیله اتکاه بنفس و سعی و عمل ، عزم و ثبات و رهنمائی علم و تجربه در شه راه حیات مسعودانه رهسپار و بنقطۀ مطلوب واصل گردیم . و الحاصل عقلی که میتواند انسانها را بسر منزل سعادت حیات رهبری کند عبارت از عقلی است که از دماغ سالم وقوی نشئت کرده و باوهام و خرافات زنگ آلود نشده باشد ، وهم تابش انوار واشعه آن برزمینه های علم و تجربه بوده باشد تا ازان انعکاس نور حقیقی عقل شده جاده های سعادت را در مقابل انظارما منور ومرئی بگرداند .