Page image — the source of record
Machine transcription
( ٦٩ )
قلم در کف اغیار
شمارۀ ( پنجم ) سال دوم
در وقت امیر شهید برای امداد « یاغستان » میرفت تارنتن با يك لهجة تلخی ذکر کرده که این اسلحه را ( جناب ) ناظر محمد صفر خان بمهارت از جاهای مستور پیدا کرده تسلیم حکومت نمود ، ولی چون خود ناظر مذکور شريك يك سازش بود در سنه ١٩٠٩ بحکم امیر شهید به توپ پرانده شد . ( صفحهٔ ١٩ ) چون ناظرین همه میدانند که الحمد لله جناب ناظر صاحب تا امروز زنده و جور و تیار هستند ، و نسبت سازش هم بایشان تهمت صرف است . پس درجۀ محقق بودن محرر وصحیح بودن تحریرات او را قیاس کنند خصوصاً وقتیکه فقرة ذیل مصنف ومصنفه را که در تمهید کتاب نوشته اند با قصة فوق تطبیق کنیم :
« کتاب ما هیچ مزیتی ندارد جز اینکه تمام مندرجات آن حقایق ثابته هستند چیزی را که بچشم خود ندیده ایم ننوشته ایم » یکچند حقایق ثابته دیگر را هم بشنوید :
یکی از رعایای جلال آباد چار گوسفند چاق بحضور امیر شهید تقدیم کرد ، امیر مذکور نهایت خوش شده صد طلا بآن شخص بخشید ، رعیتی مذکور بفکر ادامة اینگونه مساعی منفعت آور افتاده برای شخص دوم مملکت سردار نصر الله خان نیز تحفة تهیه کرده است ، الفاظ خود تارنتن را بشنوید :
« با سلامهای بسیار تحفه ها را پیش روی سردار هموار کرد ، سردار مذکور سوالات زیادی وارد کرده و رعیتی جواب های مسرورانه داده در آخر قصة تقدیم گوسفند بحضور امیر صاحب و بخشش شانرا نیزایما نمود ، سردار مضطر بانه پرسید : راست میگوئی ؟ رعیتی حلف خورده ( الفاظ حلف را چنان ترکیب کرده است كه يك مسلمان نمی تواند آنرا عیناً ترجمه کند ، زیرا بی ادبی است عجب تر آنکه خلاف حقیقت است ، اینطور حلف در مملکت ما مروج نیست و او از زبان هر کس همین حلف را بیان میکند ، مترجم ) گفت راست است و برای اثبات لفظ خود کمر بند خود را باز کرده صد دانه طلا را بر زمین ریختاند و نهایت امیدوار بود که از سردار مذکور نیز همینطور بخشش حاصل خواهد نمود ، سردار چنین اظهار نمود : ـ اگر برادر من صد طلا با لاى يك مرد احمق ضایع میکند ، من نمیکنم
طلا ها را ازین شخص پس بگیرید و بخزانه تحویل کنید که در آنجا بیشتر بدرد میخورد
رعیتی را چند دشنام افغا نا نه داده از در بار کشید . ( صفحهٔ ١٠٧ )
٤٩٨
Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. How this was measured.