Page 1602

( ٦٨ ) مجلة کابل شماره ( پنجم ) سال دوم افغانی ، قارئین انگلیس خودرا بخندانند و بس ، اما مثلا عاید حیوانات این مملکت و پوست ، آبها ، و صنعت دباغی وطنی ، و علل خوب یا بد ، مترقی یا منزل بودن آن و غيره يك كلمه هم تحریر ننمود است ، حکایات دور از کار ، و قصص بی سند و بی اعتبار آنقدر زیاداند که اندازه ندارد ، یکمشت ازین بافته گی های مشار اليهما - بصورت نمونه ـ تقدیم است : ـ سراج الملك والدين قصر جلال آباد خود را دوست داشت در ینقصر يك ، قالين ، اعلی که چند پشت يك طايفه خرگاه نشین دران مهارت خود را صرف نموده بودند جلب نظر مستر تارنتن را کرده ، و بدین مناسبت يك واقعۀ تاریخی را یاد آوری میکند ، لفظ ، واقعۀ تاریخی ، از يكقصهٔ خود ساخته بیشتر معنی ندارد : ـ امیر مذکور هر سال زمستان جلال آباد میرود ، یکبار حاکم جلال آباد از خروج امیر مذکور از کابل بعزم جلال آباد مطلع نمیشود تا که موکب او بجائی میرسد که تنها یکر باط تا جلال آباد باقی میماند ( باولي : مترجم ) چونکه حاکم مذکور درقصریکه نشیمن خود امیر است سکونت گرفته بود ، لهذا قصر مذکور کثیف و خراب و باغهای آن که کمند اسپهای حاکم صاحب شده بود ، فردا که امیر مذکور جلال آباد میرسد جای نشیمن خود را به اینحال یافته ، حکم میکند که حاکم را احضار کنند ، حاکم تا به حضور میرسد فوت میشود . مستر تارنتن بعد از نوشتن این « قصه تاریخی » مینویسد : « من شنیدم که چون یکی از دوستان حاکم مذکور دانسته بود که سزای حاکم چه نوعیت مدهش دارد ، او را زهر خورانید ، » ( صفحه ۹۹ ) شما لطفاً اینواقعه را يك دقيقه زیر محاکمه عقل در آرید ، در نتیجه معلوم خواهد شد که مستر تارنتن چقدر از احوال این مملکت مطلع است : ـ جرات حاکم برای استعمال قصر پادشاه ، مطلع نبودن پادشاه ازان ، بیخبر بودن حاکم از حرکت امیر بصوب محل مأموریت او ( در آنوقت هنوز سفر با اسپ بود ) و تا وقت ورود امير بجلال آباد خبر نشدن ، شدت سزا ، معلوم شدن نوع سزا بیکدوست خورانیدن زهر قبل رسیدن حکم احضار . این همه چیزها از ابعد احتمالات است ، وذا تاً با كثر بامردم معلوم هم هست که واقعه باین کیفیت ابداً وقوع نیافته است . از ترتیب گرفتار کردن اسلحه که گویا از طرف اهالی جهاد دوست افغانستان ، ٤٩٧